قیمت محصول :     12500 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

اقلیم گرم و خشک

بازدیدها: 16

این فایل در قالب پاورپوینت PowerPoint در ۲۵ اسلاید تهیه و تظیم و در آن به اقلیم گرم و خشک پرداخته است.

اقلیم گرم و خشک
تقسیمات اقلیمی جهان
۱٫اقلیم بارانی استوایی:در این اقلیم فصل سرد وجود ندارد و معدل دمای هوا در سردترین ماه سال بیش از ۱۸ درجه سانتی گراد است
۲٫اقلیم گرم و خشک:در این مناطق به دلیل آنکه میزان بارندگی سالانه بخار آب مورد نیاز جهت رطوبت هوا را تامین نمیکند،هوا به طور کلی خشک است
۳٫اقلیم گرم-معتدل:معدل دمای هوایسردترین ماه سال در این مناطق بین ۱۸و۳ـ درجه سانتی گراد و معدل دمای هوا در گرمترین ماه سال بیش از ۱۰ درجه سانتی گراد است. در این مناطق زمستان کوتاه است. ولی ممکن است ازحدود یک ماه یا بیشتر
. زمین بسته یا پوشیده از برف باشد
۴٫اقلیم سرد برفی:معدل دمای هوا در گرمترین ماه سال
بیش از ۱۰ درجه و سردترین ماه سال کمتر از ۳ـدرجه
است.بارندگی در این مناطق معمولا به صورت برف است
۵٫اقلیم قطبی:معدل دمای هوا در گرم ترین ماه سال کمتر از
۱۰ درجه است و بر خلاف اقلیم بارانی استوایی فصل گرم
وجود ندارد

تقسیمات اقلیمی ایران
۱٫اقلیم معتدل و مرطوب(سواحل جنوبی دریای خزر)
۲٫اقلیم سرد(کوهستان های غربی)
۳٫اقلیم گرم و خشک(فلات مرکزی)
۴٫اقلیم گرم و مرطوب(سواحل جنوبی)

خصوصیات کلی شرایط اقلیمی دشت های فلات:

۱)آب و هوای گرم و خشک در تابستان و سرد و خشک در زمستان
۲)بارندگی بسیار اندک
۳)رطوبت هوا بسیار کم
۴)پوشش بسیار کم گیاهی
۵)اختلاف زیاد درجه حرارت بین شب و روز(بیش از ۲۰ درجه در بعضی مواقع)
۶)بادهای توأم با گرد و غبار

بافت شهری
خصوصیات کلی:

بافت شهری و روستایی بسیار متراکم
فضاهای شهری کاملا محصور
کوچه ها باریک،نامنظم و بعضا پوشیده با طاق
ساختمان ها متصل به هم
نحوه استقرار مجموعه های زیستی بر اساس جهت آفتاب

بافت شهری و روستایی بسیار متراکم

فضاهای شهری کاملا محصور
اصولا هیچ فضای شهری غیر محصور در این مناطق وجود ندارد،
زیرا محافظت از فضای غیر محصور ممکن نیست. به طور کلی کلیه فضاهای زیستی این مناطق اعم از شهری،معابر،حیاطها
و ساختمان ها در مقابل عوامل جوی،
خصوصا باد نامطلوب کاملا محافظت
شده اند و از باد مطلوب و تابش آفتاب
حداکثر استفاده را می برند.

کوچه ها باریک،نامنظم و بعضا پوشیده با طاق

مزیت کوچه های پیچ در پیچ در این اقلیم کاهش
سرعت باد نامطلوب است که مخل زندگی روز مره
مردم می باشد.
یکی از دلایل باریکی کوچه ها که گاه فقط برای عبور
دو نفر از کنار هم کافی است و معمولا میان دیوارهای
نسبتا بلند قرار دارند این است که با ایجاد سایه و
کنترل بادهای نامطلوب شرایط اقلیمی مناسبی در
معابر به وجود آورند.

ساختمان ها متصل به هم

فرم بنا
کلیات فرم بنا در این مناطق
کلیه بناها کاملا به صورت درونگرا و محصور
کلیه بناها دارای حیاط مرکزی(به جز حمام)و اغلب دارای زیرزمین،ایوان و بادگیر
کف ابنیه و خصوصا حیاط پایین تر از سطح معابر
ارتفاع اتاق ها نسبتا زیاد
طاق ها غالبا قوسی و گنبدی
دیوارها نسبتا قطور

کلیه بناها کاملا به صورت درونگرا و محصور
مانند بافت شهر(از جهت حفاظت در مقابل عوامل نامساعد طبیعی)ساختمان ها و حیاط آنها نیز دارای یک حصار بسته و یک محیط زیست اقلیمی کنترل شده می باشند.این مطلب در مورد تمام ساختمان ها اعم از تجاری ،مذهبی،خدماتی و مسکونی صدق می کند.

کلیه بناها دارای حیاط مرکزی (به جز حمام) و اغلب دارای زیرزمین،ایوان و بادگیر
عوامل اقلیمی مانند نوسان درجه حرارت،رطوبت کم،باد نامطلوب و آفتاب سوزان باعث استفاده از حیاط مرکزی و در دل آن حوض آب و باغچه شده که باعث افزایش رطوبت در فضای زیستی می شود.

از سوی دیگر دیوارهای خشتی و آجری که به لحاظ تحمل بار سنگین طاق های قوسی و گنبدی با ضخامت نسبتا زیاد ساخته می شوند،مانند یک خازن حرارتی نوسان درجه حرارت در شبانه روز را کنترل می کنند و در نهایت با قرار دادن تمام بازشوها به فضای نسبتا مرطوب و معتدل حیاط و مسدود نمودن جداره ی
ساختمان ارتباط فضای داخل
با خارج تا حد امکان قطع شده
و یک اقلیم کوچک و مناسب
برای آسایش انسان ایجاد میشود.

همانطور که گفته شد تمام بازشوها به حیاط یا
منتهی به آن باز می شوند و حیاط به عنوان فضای
ارتباطی بین کلیه قسمت های خانه می باشد.

کف ابنیه و خصوصا حیاط پایین تر از سطح معابر
آب قنات و یا نهر که در جوی های هم سطح کوچه جاری است،به طور طبیعی باغ و باغچه داخل حیاط را آبیاری می کند و اگر آب انبار در زیرزمین باشد،وارد مخزن آب انبار می شود.
از خاک گودبرداری شده،اگر خاک آن در حد نسبتا خوبی باشد،خشت ساخته و برای احداث ساختمان استفاده می شود.
با قرار گرفتن بخشی از ساختمان در زمین،تبادل حرارت بین داخل و خارج بنا کاهش می یابد و نوسان درجه حرارت کمتر می شود.
در مقابل نیروی زلزله پایه های ساختمان و در نتیجه کل بنا مقاومت بهتری نشان می دهد.
عمق بعضی حیاط ها را از حد معمول بیشتر می گرفتند تاجهت آبیاری باغ یا باغچه به آب قنات که از زیر حیاط رد می شده دسترسی پیدا کنند.به این حیاط ها گودال باغ یا گودال باغچه می گفته اند.

بادگیر برج‌هایی هستند که برای تهویه بر بام خانه‌ها ساخته می‌شود. بادگیر را همچنین بالای آب انبارها و دهانهٔ معدن‌ها برای تهویه می‌سازند. در خانه‌ها هوای خنک از بادگیر، که نوع ابتدایی تهویهٔ مطبوع به شمار می‌رود، به اتاق‌های طبقهٔ همکف یا زیرزمین‌ها فرستاده می‌شود. بادگیر از عناصر و سمبل‌های معماری ایرانی هستند ولی امروزه در بسیاری از کشورهای خاورمیانه استفاده می‌شوند.
پیشینه بادگیر
بادگیر از مظاهر و سمبل‌های تمدن ایرانی است دقیقاً معلوم نیست اولین بادگیر در کدام شهر ایران ساخته شده است.
استفاده از بادگیر از سال‌های بسیار قدیم در ایران متداول بوده است. بادگیرها با اشکال مختلف در شهرهای مرکزی و جنوب ایران ساخته شده که هر کدام بر حسب ارتفاع و جهت باد مطلوب طراحی و اجرا شده‌اند. تا قبل از اختراع کولر برقی و گسترش آن در شهرهای مختلف، از بادگیر در ابنیه مختلف مسکونی، مذهبی و خدماتی استفاده می شده است و هنوز هم می‌توان باقی‌مانده این بادگیرها را در اقلیم گرم و مرطوب جنوب در شهرهایی مانند بندر عباس، بندر لنگه، قشم، بوشهر و اقلیم گرم خشک نواحی مرکزی مانند کرمان، نایین، یزد، طبس، کاشان، سمنان، اصفهان و حتی نواحی جنوب شهر تهران مشاهده نمود.

اولین بادگیرها در یزد و کرمان خودنمایی کردند. سیستم کاری بادگیرها به این نحو می‌باشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود می‌کشند و با تشت‌های آبی که درون آن‌ها تعبیه شده، هوا را خنک و سبک می‌کنند و به داخل خانه هدایت می‌کنند. بادگیر اعظم بازار برزگ کرمان، بادگیر باغ دولت‌آباد یزد، بادگیر چپقی سیرجان و بادگیرهای بندرعباس، بندرلنگه، قشم و سیستان از دیدنی‌ترین بادگیرهای ایران هستند.

منحصربه‌فردترین بادگیرها
بادگیر هشت طرفهٔ باغ دولت‌آباد یزد:
بادگیر باغ دولت‌آباد یزد با ۳۳ متر ارتفاع بلندترین بادگیر جهان است. بادگیر ۸ طرفه این باغ با ارتفاع بلند در دنیا بی نظیر است. برخی از کارشناسان معتقدند بادگیر خانه‌ها در یزد نمایانگر تشخص و منزلت اجتماعی صاحبان آنها در گذشته بود؛ این موضوع از طریق ارتفاع و نوع تزئینات آنها مشخص می‌شود.
بادگیرهای حفره‌ای خانهٔ بروجردی‌ها کاشان
بادگیر سه طبقه و چهارطرفهٔ باغ صدری (نمیر) تفت
بادگیر چپقی سیرجان
بادگیر دو طبقه و هشت طرفهٔ باغ امیر در طبس
بادگیر دو طبقه و چهار طرفهٔ خانهٔ آقازاده در ابرکوه
بادگیر دو طبقه با سطح مقطع دایره‌ای در کاخ چهل ستون سرهنگ آباد
ارتفاع اتاق ها نسبتا زیاد
طاق ها غالبا قوسی و گنبدی
خانه های چهارفصل

اتاق های اطراف حیاط این ساختمان بنابر فصل معین سال مورد استفاده قرار می گیرند.

زمستان نشین

تابستان نشین

تابستان نشین(نسار)

ارتفاع قسمت تابستان نشین بیشتر(به این خاطر که هوای گرم بالا رفته و هوای سرد در پایین جایگزین شود)

سرداب در این قسمت قرار دارد.(در ساعت ۱۱:۳۰ روز ۳مهرماه دمای کوچه̊ ۳۶
حیاط ۳۴
سرداب ۲۴
بادگیرها و هواکش ها نیز غالبا در سمت جنوبی ساختمان قرار دارند.

در کنج ها و قسمت هایی از خانه که ارتباط مستقیم با حیاط ندارند و در نتیجه نور و تهویه در آنجا کم است،آشپزخانه و انبار قرار دارد.در آشپزخانه جهت تهویه هوا سقف این فضاها غالبا بسیار بلند بوده و یک منفذ دایره ای شکل به قطر حدود ۵/. متر در بالای گنبد و یا طاق آشپزخانه قرار داشته است.
نور مورد نیاز آشپزخانه نیز از همین منفذ و یا منفذهای سقفی تامین می شود.

طاق و گنبد
تفاوت عمده طاق و گنبد
طاق مانند یک نیم استوانه است،یعنی قوسی که در مسیر یک خط امتداد یافته و گنبد یک نیم کره است،بدین معنی که قوس حول یک نقطه در محیط خود دوران داده شده است.
طاق آهنگ
مانند یک نیم استوانه است که بر روی دو دیوار باربر قرار می گیرد.
معروف ترین و بزرگترین طاق از این نوع،طاق کسری در تیسفون با ۳۰ متر ارتفاع و ۲۵ متر دهانه قوس است.
طاق چهاربخش
هرگاه دو طاق آهنگ یکدیگر را به طور قائم قطع کنند،از تقاطع آنها یک طاق چهاربخش تشکیل می شود.
مانند طاق شبستان غربی مسجد جمعه اصفهان
طاق و تویزه
مانند یک نیم استوانه خشتی یا آجری است که دنده های قوسی شکلی در داخل طاق، به نام تویزه وجود دارد و بار سقف را این تویزه ها به دیوار زیرین انتقال می دهند.
طاق کلنبو
جهت اجرای این طاق ابتدا چهار تویزه بر روی چهار پایه ی طاق می زنند و سپس بین تویزه ها را با خشت یا آجر پر می کنند.
گنبد

گنبد نار

رایج ترین گنبد در ایران است.فرم این نوع گنبد کروی است و پوشش اصلی سقف اکثر مساجد مهم ایران نظیر مسجد جمعه،مسجد امام و مسجد الله وردیخان در اصفهان،مسجد جامع یزد و مدرسه ی آقا در کاشان می باشد.گنبد این مساجد به صورت دو پوسته است.

پوسته زیرین معمولا باربر و پوسته ی رویین جهت نماسازی و همچنین مقابله با عوامل جوی است،از طرفی دو پوسته بودن گنبد نشانه ی توجه به مقیاس شهری است زیرا در حالی که پوسته زیرین با ارتفاع کمتر فضایی همگون در مسجد ایجاد می کند پوسته بیرونی که ارتفاع بیشتری دارد نشان دهنده ی اهمیت بنا در سطح شهر می باشد.
دلیل دیگر اینکه از ضخامت گنبد زیرین که باربر است هرچه به نوک گنبد نزدیک می شود کاسته می گردد تا وزن گنبد کمتر شود.
به همین دلیل روی گنبد به صورت پله ای در
می آید و برای پوشاندن این ناهمواری گنبد دوم
زده می شود.البته گنبد دو پوسته از لحاظ کاهش
تبادل حرارتی بین داخل و خارج بنا از گنبد یک
پوسته عملکرد بهتری دارد زیرا هوای نسبتا راکد
بین دو پوسته مانند یک عایق حرارتی عمل میکند.

گنبد رک

به صورت هرمی یا مخروطی است و غالبا بر روی
یک پایه ی استوانه ای و یا منشوری قرار می گیرد.
معروف ترین این نوع،گنبد قابوس در شهری به همین
نام در مازندران است.از این نوع گنبد جهت مقابر
سلاطین و امرای سلجوقی بسیار استفاده شده است.
گنبد رک در کرانه ی دریای خزر بسیار مورد استفاده قرار
گرفته،دلیل آن اولا به این خاطر است که این گنبد از
لحاظ اقلیمی بهتر از گنبد نار برای این منطقه است،زیرا
نزولات جوی را سریعتر و بهتر از ساختمان دور می کند
و در ثانی شباهت زیادی به بام های شیبدار خانه های منطقه
دارد.

گنبدخرپشته
این نوع مانند گنبد رک هرمی است،منتهی سطوح جانبی هرم در این نوع گنبد با هم برابر نیستند.مثال خوب آن گنبد مشهد میر بزرگ در آمل است که مربوط به دوره ی شاه عباس اول صفوی است.

گنبد اورچین

شبیه گنبد رک مخروطی است،ولی روی آن
پلکانی می باشد.این گنبد به نام های گنبد
پلکانی و یا ”مضرس“ ودر انگلیسی
” Pineapple Dome ”(گنبد آناناس) خوانده
می شود.از این نوع گنبد تنها جهت مقابر
استفاده می شود و منحصر به ایران و عراق
می باشد.در ایران نیز فقط محدود به جنوب
غربی کشور است که معروف ترین آنها متعلق
به مقبره دانیال نبی در شوش است.
از جمله خصوصیات اقلیمی طاق های قوسی وگنبدی در مناطق گرم و خشک

ارتفاع اتاق از کف تا زیر طاق زیاد تهویه ی طبیعی عمودی

از آن جاییکه هوای گرم سبکتر است و به بالا صعود
می کند و هوای خنکتر جایگزین آن می شود،با تعبیه
چند دریچه در اطراف و یا نوک طاق،هوای گرم از
دریچه ها خارج می شود و یک جریان طبیعی هوا از
پایین به بالا برقرار می شود،که جهت تامین آسایش
در فصول گرم است.

در فصل تابستان در این اقلیم یعنی زمانی که حرارت مورد نیاز نیست و زاویه تابش آفتاب تقریبا عمود است طاق مسطح بیشترین جذب حرارت را دارد در حالی که در طاق های قوسی یا گنبد همواره بخشی در سایه قرار دارد بنابراین
جذب حرارت کمتری دارد که این پدیده در موردطاق
یا گنبد دو پوسته به شکل بهتری رخ می دهدو پوسته
زیرین دمای کمتری نسبت به پوسته بیرونی دارد.

از مزایای دیگر طاق قوسی و گنبد این که باد از روی سطح محدب با سهولت بیشتری عبور می کند و فرسایش و تخریب کمتری را موجب می گردد.
از آنجایی که طاق قوسی یا گنبد یک ساختار سه بعدی است لذا در مقابل نیروهای جانبی مانند باد و زلزله مقاومت بهتری دارد.
نوع مصالح

مصالح مورد استفاده دراین مناطق عمدتا گل،خشت و آجر است.این نوع مصالح در منطقه به وفور یافت می شوند،تهیه آنها ارزان است و سابقه دیرینه کاربرد در این نواحی دارد.از نظر اقلیمی نیز این مصالح عملکرد خوبی دارند،
زیرا در طی روز دیر گرم می شوند و شب هنگام دیر حرارت خود را پس می دهند که باعث تعدیل نوسان خرارت در طی شبانه روز در ساختمان می شود.

از لحاظ عملکرد اقلیمی،می توان دو حیاط،یکی در خانه های مدرن و دیگری در ابنیه سنتی منطقه را مقایسه کرد.در حیاط خانه های امروزی معمولا از موزاییک،آسفالت و نرده ها و درهای آهنی استفاده می شود.این مصالح به سرعت حرارت آفتاب را به خود جذب می کنند،و در روزهای گرم تابستان هنگام بعداز ظهر راه رفتن با پای برهنه روی کف این حیاط و یا دست زدن به نرده ها و درهای فلزی ممکن نیست،
درصورتی که در حیاط ابنبه سنتی که با آجر فرش شده،دمای هوا بر روی سطح آجر بسیار کمتر از آسفالت و یا موزاییک است و در شب هنگام که هوا سرد می شود،این آجرها هنوز حرارت را در خود حفظ کرده اند و فضای حیاط زود سرد نمی شود.
در این مطقه از چوب جهت در و پنجره و گاهی
ستون ایوان ها و تیر افقی در داخل سقف استفاد
ه می شود.سنگ نیز عمدتا برای پی و کرسی چینی
به کار می رود.

نمونه موردی
زواره

از نظر اقلیمی آب و هوای گرم و خشک دارد و در حاشیه کویر مرکزی ایران قرار دارد و بارندگی کم و در پی آن کم آبی باعث استفاده از قنات ها برای تامین آب شده.
کل بافت شهر،سمت کوچه ها و معابر اصلی و حیاط مرکزی ها رو به سمت بادی است که تابستان از سمت شمال شرقی می وزد و موسوم به باد خراسان است و پشت به آفتاب گرم بعد از ظهر تابستان و هم چنین نفت بام(باد نامطلوب بسیار گرم)است.
بافت شهر متراکم
فضاهای شهری محصور
کاملا درونگرا
مصالح مورد استفاده :
گل،خشت،آجر و در و پنجره ها چوبی

دیوارهای ضخیم
طاق ها به صورت گنبدی و قوسی
قسمت جنوبی ساختمان های چهار فصل(تابستان نشین)مرتفع تر
علاوه بر خانه های با ارزش زواره می توان از مسجد جامع آن که مطعلق به دوره ی سلجوقی است و اولین مسجد چهار ایوانی نیز می باشد،هم چنین مسجد پامنار که دارای یکی از قدیمی ترین مناره های ایران است،منار مسجد ابن کویر،مسجد امام حسن (ع)،مجموعه ی میر بهاءالدین حیدر،امام زاده یحیی،بازار،یخچال،
دو حسینسه،قلعه قدیمی وچندین آب انبار و حمام نام برد.

دزفول و شوشتر

بر خلاف زواره که کاملا درونگرا بوده و هیچ گونه بازشویی به بیرون نداشتند در این شهرها آجرکاری های کم نظیر و ریزه کاری های بسیار زیبا را در تمامی معابر و در سطح کل شهر می توان دید،یکی از دلایل این مطلب به خاطر قرار گرفتن در اقلیمی مابین گرم و خشک و گرم و مرطوب است که در حدود نیمی از سال گرمای طاقت فرسا و رطوبت نسبتا زیادی دارد.
جهت مقابله با این رطوبت و حرارت
بیش از حد تهویه دو طرفه هوای
داخل بنا ضروری است و به همین
دلیل ساختمان های این دو شهر
مانند مناطق گرم و مرطوب جنوب
کشور به صورت نیمه درونگرا بوده
و بازشوها بر روی سطوح داخلی و
خارجی بنا قرار می گیرند و هر دو نما
از لحاظ اهمیت و زیبایی تقریبا یکسان
هستند و روی هر دوی آنها نماسازی
انجام می شود اگر چه مانند خانه های
سواحل جنوبی کشور نمای داخلی قدری
مهمتر و پرکارتر بوده.

اما بر خلاف ساختمان های کرانه ی جنوبی کشور،در دزفول و شوشتر طاق ها به صورت گنبدی و قوسی است،طاق های این دو شهر از نظر مهارت اجرایی و زیبایی با زیباترین طاق ها در شهرهای فلات مرکزی قابل مقایسه می باشند.هم چنین در اینجا قوس های بالای بازشوها و رواق ها به صورت جناغی هستند،یعنی مشابه آنچه که در نواحی مرکزی ایران دیده می شوند،در سواحل جنوبی کشور اکثر قوس ها به شکل نیم دایره می باشند که تحت تاثیر شیوه معماری کشورهای عربی و هند بوده است.

از لحاظ بافت شهری اکثر خصوصیاتی که در شهرهای حاشیه کویری وجود دارد در اینجا نیز دیده می شود مانند :
فضاهای محصور
کوچه های باریک و پیچ در پیچ (با این تفاوت که باز شو های بسیار بیشتری رو به معابر وجود دارد که جلوه خاصی به کوچه ها داده است)

در این شهرها گسترش ساختمان ها معمولا بر روی کوچه ها نیز ادامه می یافته و عبور و مرور از زیر این اتاق ها که ساباط نامیده می شوند انجام می شده و فضای معابر را سرپوشیده می کرده که علاوه بر ایجاد سایه باعث کوران هوا می شده،امری که در نواحی گرم و نیمه مرطوب ضروری است.
همانند این ساباط ها در بافت قدیم اکثر شهر ها و روستاهای
مناطق کرم و خشک گرم و نیمه مرطوب و هم چنین سرد و
کوهستانی دید.ساباط باعث تعدیل درجه حرارت گذر میشود.
در مناطق سردوکوهستانی ابعاد ساباط کوچک ولی در مناطق
گرم و خشک و مخصوصا گرم و مرطوب ابعاد ساباط بزرگ
می باشد.

حیاط های خانه های مسکونی شهر های دزفول و شوشتر در مقایسه با حیاط های مشابه در نواحی مرکزی کوچکتر و از حیاط خانه های سواحل جنوبی قدری بزرگتر است.
ارتفاع اتاق ها نیز از اتاق های مشابه در سواحل جنوبی کوتاهتر است.
در این دو شهر جهت پی از سنگ و به منظور نماکاری و اجرای طاق ها از آجر استفاده می شود.
به جرأت می توان گفت که شاهکار فن و هنر معماری آجر ایران در دو شهر دزفول وشوشتر نمایش پیدا می کند.در این دو شهر تقریبا کل مجموعه بافت قدیم با آجرهای نما پوشیده شده است و هر ساختمان طرح مختص به خود دارد.
خانه ی بروجردی ها
شرح پلان خانه بروجردی ها معماری داخلی و عملکرد فضاها *مساحت ۱۷۰۰مترمربع-زیربنا۱۰۰۰مترمربع- *دوطبقه ودربعضی قسمتها مثل قسمت جنوبی که باسرداب دارای ۳طبقه است. *دارای یک حیاط با ابعاد۲۰در۳۰- *دارای ۳ورودی درشمال(ورودی اصلی)،غرب(مخصوص مراسم مذهبی وغیره) وجنوب(برای خواص)-ایوان های سرپوشیده دراطراف حیاط. *جلوخان درفضای هشتی که دارای ۶عددسکو برای انتظارمراجعین می باشد.این سکوها پاخوری نام دارد.

تقسیمات خانه بروجردی ها: بیرونی-اندرونی بخش بیرونی شامل:بخش شمالی-بخش جنوبی(تابستانی)-بادگیرها بخش اندرونی شامل:بخش شمالی_بخش جنوبی بخش بیرونی: ۱٫هشتی ۲٫راهرو و دهلیز ۳٫حیاط مرکزی مستطیل شکل۲۰×۳۰ ۴٫بخش اصلی وتابستانی بنا(بخش اعظم تزیینات دراین قسمت است) ۵٫سرداب درزیرزمین(دمادراین سرداب درتابستان حدود۲۰درجه کمترازطبقاط بالایی ست.سرداب با یک سیتم کانال کشی افقی وعمودی به ۲بادگیرارتباط دارد.نمای سرداب از گچ وآجراست. ۶٫آشپزخانه وانبارها:دربخش شمالی قراردارند. ۷٫بادگیرها:دردوبخش شمالی وجنوبی قسمت بیرونی می باشد انواع بادگیر: (یک سویه-چهارسویه-چندوجهی-مدور-) بادگیرهای این خانه هشت ضلعی هستند.

بخش اندرونی: ۱٫دارای ۹اتاق ۲٫دارای حیاط خلوت واتاق پنج دری ساده،صندوق خانه،اتاق نشیمن ویک سرداب بزرگ دربخش جنوبی آن ۳٫دربخش شمالی شامل حیاط مرکزی-تالارپذیرایی ست.

تامین نوردرخانه بروجردی ها: نورهشتی:تعبیه روزنه ای درسقف نورزیرزمین:دربخشی از دیوارها وزیرایوانهایاطاقچه ها،پنجره های مشبکی وجودداردکه نقش عبورجریان هواراایفا کرده وفضای راهروی زیرزمین را نیزروشن می کند. نورآشپزخانه:آشپزخانه وانبارهای خانه درگوشه هاوقسمت هاییازخانه است که نیازبه نوروتهویه درآن جاهااندک است. نورتالاراصلی:نوربه وسیله نورگیرفوقانی درسقف تامین می شود.

مصالح مورد استفاده درخانه بروجردی ها: آجر-کاشی-سیم گل-گچ ورنگ درتزیینات *آجر:کف فرش حیاط-اتاق ها-راهروها- *کاهگل وسیم گل:پوشش دیوارهای بیرونی *گچ: پوشش داخلی بعضی اتاقها *رنگ روغن:پوشش تالاراصلی همچنین این بنادارای تزیینات اندک کاشی،آجرچینی ساده،گچبری های زیباونفیس ونقاشی ورنگ آمیزی دربخش بیرونی وتزیینات آینه کاری دربخش اندرونی می باشد.

گرمي سوزنده آفتاب کاشان وقتي که از خيابان فاضل نراقي به خيابان علوي قدم مي گذاري نم نمک صورتت را مي سوزاند. در گوشه و کنار اين خيابان بناها و خانه هاي تاريخي متعددي از پس يکديگر قرار دارند. در ميانه خيابان پس از عبور از کنار خانه تاريخي عامري ها – آنجا که ديوارهاي آن تا وسط خيابان پيش آمده و حريم خود را از خيابان چند ده ساله بازپس گرفته است – وارد کوچه اي مي شوي و چند قدم جلوتر، در ميانه آن مقابل دري مي ايستي که بر بالاي آن بر کاشي هاي مزين به گل هاي اسليمي، نوشته: اداره ميراث فرهنگي کاشان. اينجا خانه تاريخي بروجردي ها است.
آنگاه که از در ورودي به سوي حياط سرازير مي شوي، پله ها و دالاني نسبتا بلند و پيچ دار را پشت سر مي گذاري، فضاي زيبا و رويايي حياط خانه چشمت را نوازش مي دهد و آنگاه که به اندروني و بيروني خانه سرک مي کشي از اين همه زيبايي و جلال در شگفت مي ماني! اينجاست که ناخودآگاه بر استاد معمار اين خانه آفرين مي گويي که چگونه اين چنين زيبا و موزون خشت و گل و گچ و آجر را در کنار هم به خانه اي چنين مجلل و باشکوه تبديل کرده است!خانه اي که اينک پس از حدود ۱۵۰ سال استوار و پابرجاست و زيبايي هاي خود را آن چنان حفظ کرده که در گذر زمان چيزي از ابهت و چشم نوازي اش کاسته نشده!

خانه تاريخي بروجردي ها که در محله قديمي سلطان اميراحمد کاشان قرار دارد، نمونه يکي از خانه هاي مسکوني دوره قاجار است که در سال ۱۲۸۰ هجري قمري توسط يکي از بازرگانان معروف کاشان، حاج سيدحسين نطنزي ساخته شده و برخي از تزئينات بدنه داخلي هشتي ورودي آن در سال ۱۲۹۵ هجري قمري به انجام رسيده است خانه بروجردي ها متناسب با خصوصيات اقليمي و شرايط آب و هوايي منطقه کويري کاشان طراحي و ساخته شده، به گونه اي که در گرماي شديد تابستان هواي خنک و بسيار مطبوعي از طريق بادگيرهاي واقع در بالاي پشت بام به صورت طبيعي و دائمي به زيرزمين ها سرازير شده و در آنها جريان مي يابد. خانه بروجردي ها به طور کلي شامل دو بخش بيروني و اندروني است که سر در اصلي و هشتي ورودي بين اين دو بخش مشترک است.
علاوه بر اين هر يک از اين دو بخش درهاي جداگانه اي نيز دارند که به وسيله آنها مستقيما به کوچه دسترسي پيدا مي کنند.اما قسمت بيروني خانه، در حقيقت همان عمارت و حياطي است که در حال حاضر مورد بازديد علاقه مندان قرار مي گيرد و مشتمل است

بر: راهروي ورودي، حياط مرکزي، تالار سرپوشيده و نورگير فوقاني آن،نقاشي هاي خانه بروجردي ها زير نظر دو هنرمند بزرگ و نامدار نقاشي ايران دوران قاجار “مرحوم ميرزا ابوالحسن غفاري کاشان” (بنيانگذار اولين مدرسه نقاشي در ايران) و برادرزاده اش “مرحوم ميرزا محمدخان غفاري کاشاني” ملقب به “کمال الملک” ترسيم و طرح هاي گچبري خانه نيز با نظارت اين دو استاد به انجام رسيده است.
به طور کلي خانه بروجردي ها از نظر طرح و معماري، قدمت، تزئينات و نقاشي گچبري در زمره نفيس ترين آثار تاريخي کشور قرار دارد که بخش بيروني آن در سال ۱۳۵۳ توسط دولت خريداري و با شماره ۱۰۸۲ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. تاکنون مرمت بخش هاي مختلف و نيز استحکام بخشي قسمت هاي عمده خانه و تثبيت نقاشي ها به وسيله کارشناسان و استادکاران اداره ميراث فرهنگي کاشان انجام و برخي الحاقات و تغييرات غيراصولي انجام گرفته است.

ورودی اصلی در شمال ساختمان واقع شده و، بویژه به سبب نحوة اتصالی که میان خانه و کوچه پدید آورده ، به شکوه ساختمان افزوده است . دیوارهای آن تا ارتفاع معینی تنها با گچ پوشیده شده و ساده است ، اما سقف آن تزییناتی برجسته دارد. در دیوارهای ورودی سکّه هایی تعبیه شده که با مقرنس کاری گچی به طاق نمای اصلی سقف متصل می شود. ورودی از طریق در چوبیِ بزرگی با کنده کاریها و گُلْ میخهای متعدد و دو کوبه که بر پاشنة سنگی می چرخد، به هشتی راه می یابد. هشتی پس از ورودی اصلی است و گنبدی آراسته به کاربندیهای بسیار زیبا دارد که در مرکز آن نورگیری تعبیه شده و از طریق دری مشابه درِ اصلی ، که روبروی آن قرار گرفته ، به حیاط راه می یابد. بیش از نیمی از مساحت زمین به حیاط اختصاص دارد. معبر ورودی حیاط دالانی است غلام نشین ، با تزییناتی چندضلعی و هلالی ، و راهروی پیچ دار با سقفی که در آن نورگیرهایی تعبیه شده است . در وسط محور طولی حیاط حوض بزرگی با سنگ سیاه تراش خورده و پاشوهایی در اطراف قرار دارد که آب آن از قنات نصرآباد تأمین می شده است . در جانب چپ و راست حوض نیز چهار باغچه به چشم می خورد.

تابستان نشین ، که مهمترین و اصلیترین بخش خانة بروجردیهاست ، مقابل ورودی اصلی و پشت به قبله واقع شده است ، و قوس بزرگِ نمای آن که در تمام خانه های اعیانی قدیمی کاشان دیده می شود، احتمالاً تقلیدی است از طرح مثلّث در نمای معماری اروپایی که تحت تأثیر معماری ایرانی به صورت منحنی در آمده است . در داخل محدودة قوس ، گچبریهای برجسته ، متأثر از تزیینات روسی مانند سماور و قوری ، به چشم می خورد.
تابستان نشین شامل دو اتاق ، تالار اصلی ، دو سرپوشیدة فرعی ، یک سرپوشیدة اصلی ، دو گوشواره ، یک شاه نشین و تالار طَنَبی است . در مرکز آن ، گنبدی با نورگیرهای زیبا و تزیینات مقرنس کاری قرار دارد. ایوان اصلی در محور تقارن تابستان نشین ، پس از حیاط عامل دوم در تقسیم فضا و برای استفادة ساکنان در فصل گرما است . در دو جانب ایوان و تالار طنبی راهروهای ورودی و اتاقهای نشیمن قرار گرفته اند که چشمگیرترین آثار تزیینی در همین قسمت به کار رفته است .

زمستان نشین ، در شمال مجاور راهرو ورودی و مشتمل بر یک اتاق ، یک شاه نشینِ پنج در با گچبریهای زیبا و ایوانی وسیع و آفتابگیر است . در قسمت شرق مشتمل بر سه اتاقِ سه در در حدّفاصل زمستان نشین و تابستان نشین است که از راهروهایی مشترک به یکدیگر راه می یابند. سقف اتاقها مسطح و فاقد تزیینات است . قسمت غربیِ زمستان نشین نیز با دو اتاق کوچک به همراه فضایی سرپوشیده ، قسمت شمالی و جنوبی بنا را به هم می پیوندد. آشپزخانة وسیع با طاقچه ها و صندوقخانه و انباری در شمال و سمت راست مجموعه واقع است و از راهروی باریک بدان راه می یابند. از زیرزمین که در زیرِ سه بخش شمالی و جنوبی و غربی قرار دارد، بیشتر به عنوان سرداب و انبار و فضای خدماتی استفاده می شده است .
سازندگان این بنا در تزیین سقفها و دیوارها با استفاده از ترکیب خاک رس نرم و کاه الک کرده و کاهگل اُخری ‘ دقت و ظرافت بسیاری به خرج داده اند. در دیوار شاه نشین ، تصاویری از شاهان قاجار، به شیوه ای متأثر از نقاشی اروپایی ، ترسیم شده است . روی بعضی دیوارها مناظری با رنگ آبی کشیده اند که هیچکدام اصالت ایرانی ندارند، لباس اشخاص کاملاً اروپایی است . با این حال ، قدرت و نفوذ معماری ایرانی ، بویژه در قسمت جنوبی بنا، تزیینات قسمتهای دیگر را تحت الشعاع قرار داده است .

جبهه جنوبي حياط مهمترين بخش خانه و مشتمل بر يك تالار بزرگ, پر عظمت و مرتفع به شكل هشت ونيم هشت با اتاق ها و فضاهائي است كه در دو طبقه و دور تا دور تالار قرار گرفته اند . در جلوي تالار فضائي وجود دارد كه رابط بين تالار و ايوان بزرگ مشرف به حياط است . در دو سوي اين قسمت رابط دو فضاي سرپوشيده وسيع ديگر قرار دارند كه خود واسط اتصال اتاق هاي كناري مجموعه با يكديگر شده اند . اغلب فضاهاي اصلي اين بخش از خانه داراي تزئينات مفصلي هستند به خصوص تالار اصلي كه سقفي گنبدي و يزدي بندي شده دارد و نورگيرهايي در لابلاي واحدهاي آن تعبيه شده كه سقف را به صورت در متلا لئي در آورده اند . حجم بيروني اين نورگيرها به همراه نورگير اصلي وسط شكل ويژه اي به گنبد بخشيده اند . ديوارهاي شاه نشين تالار نقاشي هايي از پادشاهان قاجار بر خود دارند كه تاثير سبك اروپايي در آنها كاملا مشهود است . كليه جداره هاي تالار نيز داراي تزئينات گچ بري رنگي مي باشند. ايوان جلوي اين بخش با نمائي شاخص و بلند در جلوي حجم پر هيبت سقف تالار خود نمائي مي كند.

مجموعه اين عناصر با دو بادگير اهميت اين بخش را به مخاطب تازه وارد گوشزد مي نمايد و حوض طويل و كشيده ميان حياط و باغچه هاي دو سوي آن نيز به شكوه اين منظره مي افزايند. سرداب بزرگ خانه در زير اين بخش واقع شده و ورودي آن بر محور حياط و در زير ايوان اصلي واقع است در قسمت جنوبی بنا تالار سرپوشیده ای به چشم می خورد که بر پیشانی آنمی توان هنرنمایی استادکار ایرانی را نظاره گر بود.تالار سرپوشیده که محل برگزاریاعیاد ومراسم سوگواری بوده است شامل یک ایوان که دارای سقف بلندی است درجلو ویکقسمت شاه نشین درانتهای تالار که از قسمتهای دیگر مرتفع تر بوده ودارای تزئیناتخاصی است.سقف تالار با طرح بسیار زیبایی گچ بری ومقرنس کاری ورنگ آمیزی گردیدهاست.سقفها و بدنه داخلی سرپوشیده و تالارهای جانبی آن با نقوش گل و مرغ وشکارگاه وحیوانات گچ بری و یا نقاشی شده است.نقاشیهای این بنا در شیوه های متنوع و با رنگ وروغن وآبرنگ و زیر نظر هنرمند نامدار نقاشی ایران، کمال الملک ترسیم گردیدهاست.با توجه به گچ بریهای قسمتهای مختلف این خانه به خصوص پنجره های مشبک گچیداخل اتاق بزرگ که از کمال ظرافت به پارچه توری شباهت دارد به مرتبه ذوق و هنر اینهنرمند ایرانی ودیگر استادکاران و معمار این خانه واقف می گردیم.

مجموعه واقع در جبهه شمالي داراي يك تالار پنج دري با شاه نشين است كه محل پذیرایی مهمانان بوده و يك مهتابي در جلوي خود دارد و بادگيري هم در پشت آن ديده مي شود. فضاي داخلي تالار داراي تزئينات گچ بري است. دو اتاق سه دري كوچك در دو سوي مهتابي قرار دارند كه در مقايسه با تالار و فضاهاي طرفين آن از ارتفاع كمتري برخوردارند و تركيب حجمي خاصي را بوجود آورده اند.دو طرف آن دو اتاق بهار خواب قرار دارد که بهعلت نور مناسب وگرمای زیاد، بیشتر در زمستانها مورد استفاده قرار می گرفتهاست.قسمت شمال شرقی مطبخ(آشپزخانه) قرار دارد.در قسمت شرقی بنا اتاقها و ایوانهای سرپوشیدهبه چشم می خورد که در جلو ایوانها پله هایی جهت رفتن به سردابها ساخته شده است.این سردابها در جبهه های مختلف بنا واقع اند که بوسیله بادگیرهایی هوای آنها خنک وتهویهمی شوند.در جبهه شرقي سه اتاق و فضاهاي خدماتي قرار دارند و در جبهه مقابل تنها طاق نماهايي قرينه با نماي روبرو ديده مي شوند كه يك ايوان ستون دار كم عمق در ميانه آنها قرار گرفته است . ورودي خانه شامل يك سردر و جلوخان با تزئينات گچبري چند فضاي متوالي مختلف الشكل و دالاني است كه به حياط منتهي مي شود . اين تركيب جالب وارد شونده را طي سلسله مراتبي و به گونه اي خاص به درون هدايت مي كند . ….

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
بعد از خرید: از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .

افزودن به سبد خرید
0