قیمت محصول :     48000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

تزئینات در معماری

بازدیدها: 0

این فایل در قالب پاورپوینت PowerPoint در ۸۳ اسلاید تهیه و تظیم و در آن به تزئینات در معماری پرداخته است.
تزئینات در معماری
بسم الله
تزئینات معماری ایران در دوره اسلامی
تزئینات معماری ایران در دوره اسلامی در اوایل این دوره همانگونه که نقشه ها و حجم بناها (تحت تاثیر مستقیم تعالیم اسلامی) تزئینات ساختمان نیز بسیار کمتر از آنچه در معماری قبل از اسلام وجود داشت اجرا گردید و بناها بسیار ساده تر و کم تزئیین تر از بناها قبل از اسلام بودند.
البته در این میان همچنان نشانه هایی از تزئینات دوره ساسانی در تعدادی از بناها دیده می شود بطور مثال در مسجد جامع فهرج گچبری هایی به روش ساسانی (البته خیلی کم حجم تر ) اجرا شده است و در مسجد جامع نایین همین نوع گچبری در حجم گسترده تری اجرا شده است.
این مسئله تا پایان معماری شیوه خراسانی ادامه پیدا می کند و نهایتاً با ساخته شدن بنای آرامگاه امیر اسماعیل سامانی (که نقطه شروع شیوه رازی ) دریچه ی جدیدی در تزیینات بناهای ایران باز می گردد در معماری شیوه رازی معماران با توجه ویژه به تزیینات از انواع آجرکاری و گچبری در بناهای خود استفاده می کردند کم کم استفاده از لکه های رنگی (به خصوص رنگ آبی و سفید ) در آجرکاری ها رواج می یابد (منار علی در اصفهان) از این زمان به بعد اندک اندک بر استفاده از رنگ و کاشی کاری در تزیینات در بناها رواج بیشتری پیدا می کند و سطح بیشتری از بنا به کاشی اختصاص می یابد.
در معماری دوره اصفهانی استفاده از کاشی کاری و اختصاص سطح وسیعی از نماهای بنا به کاشی همچنان ادامه پیدا می کند که البته کیفیت کاشی کاری و رنگ پردازی در این دوره کم کم سیر نزولی دارد تا جایی که این کیفیت در دوره قاجار به هیچ عنوان قابل مقایسه با دوره های آذری و رازی نیست .

آجر
تاریخچه ی کوتاهی درباره ی پیدایش آجر
فن آجرسازی سابقه بسیار طولانی دارد، استفاده از آجر از زمان انسانهای اولیه معمول بوده است. در ابتدا که خانه ها از جنس خشت بود، انسانها برای پختن نان یا غذا در کنار این خشت ها آتش روشن می کردند و پس مدتی دریافتند که خشت ها به آجر تبدیل شده است و بدین ترتیب پختن خشت خام معمول گشت.
در سال های بعد ، هم زمان در ساخت برج بابل خشت زدن و پختن آجر به وسیله ی بابلی ها ابداع شد و به همین سبب نام آجر که یک واژه بابلی است در اغلب زبانها رایج شد.

ابعاد آجردردوره های مختلف
۱- دوره ایلامی :
۷*۲۳*۲۸
۷*۲۵*۲۸
۶٫۵*۳۲*۳۲

۲- دوران ماد: که بیشتر آجرها به صورت نیمه به کار می رفتند.
۱۰*۱۷٫۵*۲۳
۱۰*۳۳*۳۳

۳- دوران پارت ساسانی : مربوط به کاوش های جرجان (در دشت گرگان )
۹*۳۷*۳۷
۸*۳۲*۳۲
۷*۱۸*۳۴

۴- در قرون اولیه اسلامی:
۱۰*۳۳*۳۳

۵- دوران آل بویه :
۲۴*۲۲*۲۲

۶- دوران سلجوقی :
۵*۲۶*۲۶
نکته کنکوری ۱ :
آجرهای مستطیل شکل در پیش از اسلام رواج کامل داشت. در دوران بعد از اسلام عمده آجرها در شکل مربع ساخته شده اند.

ابعاد آجر
۱- آجر کامل : قد

۲- نیمه آجر : نیمه

۳-۳/۴ نیمه آجر: سه قدی

۴- ¼ آجر :چارک

۵- ۱/۸ آجر : کلوک

۶- نیمه آجری که از طول نصف شده باشد :قلمدانی

۷- اگر از یک نیم آجر یک مثلث کم کنند : کلاغ پر

۸- اگر از آجر کامل یک مثلث کم کنند و آنرا به صورت ذوزنقه در آورند : کله گوش

۹- نیم لایی و آن صورتی از آجر است که آجر کامل از ضخامت نصف شده باشد.
گونه های مختلف آجر تزیینی :
۱- آجر واکوب و آب مال : مقاومترین نوع آجر
نمونه : نمای گنبد قابوس
۲- آجر پیش بر :کاربرد در ستون ها
۳- آجر مهری : نقش اندازی روی آجر چه برجسته و چه فرو رفته به کمک قالب ، آجر مهری است. نمونه : مسجد جامع یزد – گنبد سلطانیه
۴- آجر تراش : کار تراش آجر برای نماسازی بر روی آجرهای چهارگوش صورت می گرفت وبا توجه به شکل نامهای خاص داشت : ایرانی، نیم لا، چارک
۵- آجر قالبی و تراش :در دوران قاجاراین نوع آجربه شکل هندسی و غیر هندسی در دوربنا به کار می رفت. نمونه : موزه آبگینه مربوط به قاجار
۶- آجر قواره بری: بیشتر در چوب مورد استفاده قرار می گیرد.

آجرکاری
هنر چیدن آجر را در بناها به منظور عرضه نماهای تزیینی متناسب با شکل و هیئت کلی بنا آجرکاری می گویند. آجرکاری از نظر نقش و شیوه اجرا به روش های زیر اجرا شده است :
۱- رگ چین : استفاده از ترکیب آجرهای یک رنگ و ایجاد طرح ها ونقش های مختلف که به صورت ساده و افقی روی هم قرار گیرند را گویند و ساده ترین و رایج ترین نمونه های آن عبارتند از :
راسته
آجری که از پهلو و درازا در نما کار شده باشد.

کله
آجری که از عرض یا سر به صورت افقی یا عمودی قرار گیرد.
قدنما(هره)
آجری که از پهلو و درازا به طور عمودی در نما کار شده است.
خواب نما
آجری که به صورت افقی در کف کار شود وتمامی سطح آن دیده شود.

لاریز
زمانی که رج های آجر حالت پله پله را نشان دهند. نمای لاریز هم به صورت مرتب و هم به صورت نامرتب اجرا می شود.

لابند
زمانی که یک در میان ردیف های کله و راسته کار شود.
نیمانیم
از معمول ترین شیوه هاست که در آن تمامی ردیفها آجر راسته به کار می رود و به گونه ای عمل می شود که کوربند یا بندکشی های عمودی رگ بالادرست در وسط آجرهای پایین قرار گیرد.
طرح های جالب و مشهور رگ چینی :
کله راسته ، خفته راسته ، بافت حصیری ، تسمه ای ، فباقی ، شطرنجی ، مارپیچ

۲- گل اندازی
در هنگام رگ چینی چنان می چیند که گل های مختلف هفت رگی و پنج رگی به دست می آید .
۳- گره سازی :
یکی از شیوه های بسیار ظریف و پرکار آجر کاری تزیینی است که به کمک قطعه های مختلف آجرهای بریده وتیشه کاری شده در اندازه های گوناگون انجام می پذیرد. طرح های گره در مایه ی نقش های هندسی ساده چون مثلث-لوزی-مربع و مستطیل و ذوزنقه و ترکیب آنها با هم ایجاد چند ضلعی ها و ستاره ها و غیره می کنند.
از این نمونه در دوره سامانیان و آل بویه به بعد برخورد داریم.بنای گور امیر سامانی در بخارا و مسجد جامع ورامین ، مسجد گوهرشاد و مدرسه غیاثیه نمونه های زیبایی از گره سازی های آجری اند.

۴- آجرکاری رنگی
در این شیوه با آجرهای رنگی مختلف به شیوه ی مسطح طرح های گوناگون ایجاد می کردند. در دوره ی ایلخانی در نمای بنا از آنها استفاده می شده است.
۵- خوون چینی
این شیوه در مایه ی خفته رفته و گره چینی است. که در شوشتر و دزفول رواج دارد و به کمک آن امکان بهره جستن از گودی های سایه دار و در نتیجه کاهش میزان حرارت به داخل بنا فراهم می شده. اساس عمده نقش های آن برنگاره ی چلیپا استوار است.

کاشی
تاریخچه کوتاهی از کاشی
سابقه هنر کاشی کاری که توامان در تزیین و استحکام بخشی بناهای تاریخی به کار می رفته ، به گذشته دور باز می گردد. بر اساس مدارک تاریخی و باستان شناسی در اواخر هزاره دوم ق.م هنرمندان ایران زمین به فن ساخت خشت و آجر لعابدار دست پیدا کرده بودند و از آن برای تزیین بنا استفاده می کرده اند.
در عهد هخامنشی از آجرهای لعابدار رنگین برای آرایش کاخ ها استفاده می شده است.
در دوره اشکانیان صنعت لعابدهی توسعه فراوان می یابد ولی هنرمندان این دوره از این فن بیشتر برای نقاشی و تزیین داخل بنا استفاده می کردند.
در دوره ساسانیان مجدداً کاربرد آجرهای لعابدار و به موازات آن هنر و صنعت موزاییک سازی گسترش پیدا کرد.
در دوره اسلامی به تدریج هنر کاشی کاری همانند آجرکاری و گچبری با شیوه جدید آغاز گردید.
در ادوار اسلامی بناهای بسیاری مانند مساجد ، مدارس ، مقابر ، کاخ ها ، حمام ها و حتی پل ها به یکی از انواع کاشی تزیین می گردید. کاشی کاری در معماری تقریباً از اوایل دوره سلجوقی آغاز می شود.

کاشی چیست؟
به قطعه ای گفته می شود که بدنه آن سفال یا سرامیک است و پوشش آن لعاب است.

موارد استفاده از کاشی :
۱- دیوار
۲- کف

ابعاد کاشی
در دیوار ها :
۱۰*۱۰ – ۱۵*۱۵ – ۱۵*۱۰ -۲۰*۱۵ (سانتی متر مربع) با ضخامت ۴الی ۱۲ میلی متر

در کف :
کمترین ابعاد ۱*۱ سانتی متر مربع
بیشترین ابعاد ۵۰*۵۰ سانتی متر مربع با ضخامت ۸ الی ۲۵
انواع کاشی از لحاظ طرح و نقش
کاشی معرق ( گل و بوته ) :
ویژگی ها : زیبایی فوق العاده و استحکام بالا
دوره ی پیشرفت : تیموریان
نمونه : مسجد گوهر شاد و مسجد کبود تبریز
رنگهای مورد استفاده در این نوع کاشی : سفید ، آبی تیره ، فیروزه ای سیر و پرتقالی
در این نوع کاشی کاری کاشی های ساده و معمولی را در رنگ های مختلف انتخاب کرده آنها را با شکلها و اندازه های گوناگون با نقش گردان می برند.
این شکلها و طرح ها معمولاً به صورت منحنی های باریکی به صورت سرشاخه ، پیچک و گل و جوانه هستند که در هم می روند.

کاشی هفت رنگ (خشتی)
ابعاد : ۱۵*۱۵ یا ۲۰*۲۰
مقاومت کمی در برابر عوامل جوی دارد.
رنگ های مورد استفاده : سیاه ، فیروزه ای ، لاجوردی ، زرد ، حنایی ، سبز
نمونه : مسجد امام اصفهان – حمام عفیف آباد شیراز
زمان ابداع : دوره صفوی
طرز ساخت : ابتدا طرح های مورد نظر را روی کاشی ساده آماده می کنند. نقش و نگارها را به رنگ های مورد نظر در می آورند. روی آن لعاب می دهند و سپس به کوره می برند . به این ترتیب هر قطعه کاشی ، قسمتی از طرح مورد نظر را تشکیل می دهد.
حمام باغ عفیف آباد شیراز

موقعیت کاشی ها
کاشی کاری سردر ورودی :
در این کتیبه مجلس تاجگذاری یکی از پادشاهان ساسانی کاشی هفت رنگ اجرا شده است. در این نقش پادشاه و روحانی سوار بر اسب و پادشاه نشان سلطنت را از دست روحانی می گیرد. مگس پران ها در پشت سر اسب ها ایستاده اند در بالا و گوشه کتیبه نقش شیر و خورشید به صورت مجزا دیده می شود.

کاشی حجره های سربینه
کتیبه زال و سیمرغ:

کتیبه رستم وسهراب :

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
بعد از خرید: از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .

افزودن به سبد خرید
0