قیمت محصول :     7000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

فناوري گل (خشت و چينه) در تاق

بازدیدها: 0

این فایل در قالب ورد WORD در ۱۵ صفحه تهیه و تظیم و در آن به فناوري گل (خشت و چينه) در تاق پرداخته است.

اين بخش به چگونگي قرارگيري خشتها در پوشش هاي خشتي و شيوه هاي اجراي تاق در بناهاي سنتي پرداخته و دلايل انتخاب هر يك از روشهاي اجرايي را مورد مطالعه قرار داده است. همچنين تمهيداتي كه معماران سنتي در نحوة اجراي پوشش هاي خشتي داشته اند، را بررسي نموده است.
در ابتدا مواد و مصالح بكاررفته در تاقهاي خشتي مورد توجه قرارگرفته و ويژگيهاي هر كدام مطرح شده است. از آنجا كه در فلات ايران كمبود رستنيها و پوشش هاي گياهي، استفاده از چوب را به عنوان يك مادة رايج درساخت و ساز در مقياسي گسترده عملاً غيرممكن مي سازد و اختلاف زياد حرارت شب و روز، زمستان و تابستان و آفتاب و ساية اين اقليم، استفاده از سنگ را به علت ظرفيت حرارتي بالا به حداقل رسانيده است، آدمي روي به خاك آورده و آن را به گونه اي هوشمند و دلپذير جهت احداث سكونتگاه هاي خود شكل داده است. استفادة آگاهانه از مصالح اصلي ساخت و ساز هر بنا كه بر گرفته از خاك همان محل است فوايدي را در پي داشته كه در اين بحث گنجانده شده است.
خاك به صورت‌هاي مختلف چينه، خشت، كاه گل، سيمگِل، مادة اوليه ساخت و ساز در مناطق خشك را تشكيل مي دهد. زيرا علاوه بر در دسترس بودن و فراواني اين ماده، خصوصيات فيزيكي آن كه عايق خوبي با قدرت ذخيره سازي بالاي گرما و سرما است، فضاي داخلي بناها را متعادل مي سازد. خشكي هوا و وفور معادن گچ و خصلت چسبندگي بالاي آن باعث استفادة گستردة اين ماده در بناهاي خشتي گرديده است. از آن جايي كه اين گچ تا زمانی که آب خود را كاملاً از دست نداده، خصلت چسبندگي ويژه اي دارد ، معمار سنتي از آن در بر پايي تاق خشتي سود جسته كه در اينجا به آن اشاره شده است.
ماهيت خشت به گونه اي است كه جهت بر پايي تاق تمهيدات ويژه اي را مي طلبد. با مطالعه بر روي نمونه هاي موجود ارزش كار معماران سنتي كه درآنها دانش و مهارت و سرعت عمل در كنار آشنايي با خواص مصالح بومي و تسلت بر نحوة باربري پوششهاي منحني وجود دارد را بخوبي نمايان مي سازد.
دربخش ديگر، نحوة قرارگيري خشتها درجوار هم كه روشهاي مختلف اجراي پوششها را بوجود مي آورد و خود متاثر از عوامل متعددي است، مورد بررسي قرار گرفته است. در تاق هاي ايراني تركيبات مختلف عواملي از جمله امكانات و روشهاي اجرايي، نحوه هاي مختلف آجر چيني و تنوع مصالح دامنه وسيعي از تاقها را پديد مي آورد، كه دامنه آن از تاق هاي خشتي و افتادة بدون قالب تا تاق هاي آجري با ملات گچ و قالب دبه يا تاق دزد را پوشش مي دهد كه در اينجا تحت عنوان تمهيدات حين اجرا و روشهاي مختلف اجرا به آن پرداخته شده است.
۱- تمهيدات حين اجرا : اقداماتي كه جهت آماده نمودن خشت و نوع ملات براي اجراي تاق ضروري است بيان شده است.
۲- روشهاي مختلف اجرا : نحوة قرارگيري خشت ها و نقاط ضعف و قوت هر نوع تاق و چگونگي اجرا بررسي شده است.

از آنجا كه در گذشته همواره سعي مي شده كه مصالح مورد نياز براي ساخت و ساز از نزديكترين مكانها و با ارزانترين امكانات فراهم شود، طبيعتاً مصالح مورد استفاده در معماري رايج و بومي فلات مركزي ايران، خاك محل و مواد حاصل از آن بوده است. استفاده از خشت به عنوان رايج ترين و ارزانترين مصالح مورد استفاده در نواحي گرم و خشك، با تمهيدات و روشهايي همراه بوده تا ساخت هر چه مقاومتر و استوارتر بناهاي خشتي ميسر گردد. اين نوشتار سعي بر آن دارد كه به گوشه هايي از خلاقيت ها و روشهايي بپردازد كه معماران سنتي در طول ساليان متمادي آنها را به كار گرفته و توسعه داده اند. پر واضح است كه منطق و حكمت پنهان در اين فرمها و تمهيدات اجرايي بر پاية شناخت صحيح از ويژگيهاي مصالح بومي و شرايط اقليمي استوار بوده كه امروزه رو به فراموشي و نابودي است.
در سكونتگاه هاي دايمي، انسان با استفاده از تدابير معماري در جهت انطباق با محيط طبيعي خود به استفاده از مصالح و فرم هايي مي رسد كه تابعي از اقليم و امكانات موجود آن منطقه هستند. در فلات ايران كمبود رستني ها و پوشش هاي گياهي، استفاده از چوب را به عنوان يك مادة رايج در ساخت و ساز در مقياسي گسترده عملاً غير ممكن مي سازد . اختلاف زياد حرارت شب و روز، زمستان و تابستان و آفتاب و ساية اين اقليم، استفاده از سنگ را به علت ظرفيت حرارتي بالا به حداقل رسانيده است. خاك بعنوان مادة اولية ساخت و ساز به صورت‌هاي مختلفي همچون چينه، خشت، كاه گل، سيم گل و غيره در مناطق خشك و كويري به كار مي رود. زيرا علاوه بر در دسترس بودن و فراواني اين ماده، خصوصيات فيزيكي آن كه عايق خوبي با قدرت ذخيره سازي بالاي گرما و سرما است، فضاي داخلي بناها را متعادل مي سازد.
خشكي هوا و در دسترس بودن معادن گچ و خصلت چسبندگي بالاي آن باعث استفادة گستردة اين ماده در بناها گرديده است. گچي كه در فلات ايران به كار مي رود، گچ نيم پخت يا به زبان ديگر گچ پخته شده در درجه حرارت پايين و متغيير است. از آن جايي كه گچ فرمول آب خود را كاملاً از دست نداده، خصلت چسبندگي ويژه اي در آن به وجود مي‌آيد. (۱) گچ به صورت ملات، قالب ني و گچ (تركه و گچ) ، اجزاء پيش ساخته، مشبك شيشه اي، تيرچه و تاقچه، نازك كاري، تزئينات، اندود و گچ، گچبري، كشته بري و سيم كاه گل دمبري در بناها به كار مي رود.
در ساخت بناهاي آبي (پل، آب انبار، حمام، يخچال) و در بناهايي كه ماندگاري آن حايز اهميت است، مانند مساجد و كاروانسراها، در نما سازي بناهاي گلي و يا در سطوحي كه در برابررطوبت قرار دارند از خشت پخته (آجر) استفاده مي شده است .
مواد و مصالح اصلي ساخت و ساز هر بنا خاك همان محل بوده كه در عمل با خاكبرداري جهت ساخت خشت، چينه يا آجر بنا در درون زمين مستقر مي شده كه اين عمل فوايد ديگري نيز براي بنا داشته است، از جمله مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
۱- نزديك شدن به كوره قنات (رايين) به وسيله پاكنه، حوضخانه، گودال باغچه (كه در بعضي نمونه ها گودال باغچه توسط آب قنات آبياري مي گردد.)
۲- استفاده از رطوبت موجود در درون خاك جهت تلطيف هواي خشك كويري.
۳- نزديك شدن به حرارت ثابت موجود در درون خاك.
خاك جهت تهيه خشت نياز به ويژگي خاصي دارد. خاك موجود در محل احداث بنا داراي طيف بسيار گسترده و متفاوتي از نظر مرغوبيت جهت ساخت و ساز است . يافتن خاك مرغوب در محدوده به حوزة عملياتي معمار مربوط مي شده و وظيفه او بوده كه خشت و ملات ساخته شده با خاك آن حوزه را به فرم قابل قبولي برساند و از آنجا كه خشت ها و ملات هاي نامرغوب مشكلات اجرايي را به ويژه در ساخت و اجراء سقف بناها ايجاد مي نمودند.
در تاق زني و پوشش سقف و تزيينات آن استفاده از خشت دامنه گسترده اي دارد كه در بناهاي ايراني با ساخت و ساز خشتي وابسته به اينكه خشتها از چه وجهي به يكديگر متصل شوند، به سه فرم اجرايي ديده مي‌شود.

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
بعد از خرید: از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .

افزودن به سبد خرید
0