قیمت محصول :     27500 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

معماري مدارس

بازدیدها: 1

این فایل در قالب ورد Word در ۵۵ صفحه تهیه و تظیم و در آن به معماري مدارس پرداخته است.
معماري مدارس
هر فضاي معماري، به خصوص فضاي معماري مدارس، ‌بايد در برابر خصوصيات جغرافيايي و اقليمي بتواند شرايط مساعدي براي پاسخگويي به نيازهاي انساني فراهم آورد.
عوامل اقليمي در شكلگيري فضاي كالبدي مدارس همواره تاثيري قاطع و يك جانبه نداشته اند.
يكي از مهمترين عناصر فضايي يك مدرسه، ‌حجره‌هاي آن است كه مهمترين نقش را در تكوين شكل نهايي فضاي كالبدي آن برعهده دارد. قرار گرفتن حجره ها در چهار جهت بنا، موجب تكوين سيمايي خاص گرديده است.
عناصر فضايي- كاركردي مدارس عبارتند از حجره، مدرس، ‌كتابخانه، ‌مسجد، ‌اتاقهاي خادم و چراغدار و آبكش و سرويسهاي بهداشتي.
خلاقيت و نوآوري معماران موجب شده است كه فضاي معماري مدارس از تنوع بسيار زيادي برخوردار شود.
نحوه قرار گيري عناصر فضايي- كاركردي مدارس اغلب به اين ترتيب است كه در چهار جهت پيرامون حياط مركزي قرار گرفته ان. شكل حياطها به صورت مستقيل كشيده يا نزديك به مربع (با گوشه‌هاي قائمه يا پخ)‌ است. ورودي مدرسه در يك سوي محوري كه از وسط دو ضلع و مركز مستطيل مي‌گذرد، قرار دارد. فضايي كه از سوي ديگر محور مذكور، يعني روبروي فضاي ورودي قرار مي‌گرفته، به كاركردي غير از حجره- مانند گنبد خانه و مسجد و مدرسه، مدرس، كتابخانه يا ايواني بزرگ كه به عنوان مسجد يا مدرس مورد استفاده قرار مي‌گرفت- اختصاص مي‌يافته است.
به طور كلي مي‌توان گفت فضاي معماري مدارس همزمان با تحولي كه در معماري مساجد در دوره سلجوقيان به وقوع پيوست، دگرگون شد و به شكل چهار ايواني درآمد.
داخل مدرسه حياطي سرسبز با حجره ها و ايوان هايي در اطراف داشته است. جاي سمينارها در ايوان‌هاي مدارس بوده. ايوان چه‌هاي جلوي حجره ها نيز محل بحث بوده است. حجره ها يا اتاق معمولا داراي يك ايوانچه و پستو بوده است، ‌كه محلي براي استراحت و مطالعه و آشپزخانه داشته است. در بيشتر مدارس ايوانچه‌هاي جلوي حجره‌هاي طبقه اول به راهرو تبديل شده در جلوي حجره ها راهرو و در پشت آنها نيز پستوها قرار گرفته اند. استاد در مدرس درس مي‌داده است. غير از اينها، هر مدرسه يك مسجد، نمازخانه و كتابخانه‌‌اي داشته است. قديمي ترين مدرسه، مدرسه فخريه سبزوار است. مدارس زيباي متعددي در ايران بجاي مانده است. يكي از آنها مدرسه غياثيه خرگرد است. خرگرد بين خواف و جام است. اين كار توسط قوام الدين شيرازي و بعد او پسرش غياث الدين ساخته شده است. اين مدرسه به نام غياث الدين پير احمد خافي وزير شاهرخ نام گذاري شده و در ميان مدارس ايران در دقت و تنوع در كار و پلان و نيز تنوع در آمود، ‌كامل ترين نمونه است.
در پلان برجستگي ها و تو رفتگي‌هاي زيبائي دارد. بيرون زدگي ها را مهار و تورفتگي‌ها را نسخير مي‌گويند. حجره‌هاي آن دو طبقه هستند. از لحاظ نوع كاربندي ها و مقرنس يك اثر فوق العاده است. مقرنس‌هاي آن بعضي به صورت پتكانه و بعضي به صورت چفت آويز مي‌باشد. اين بنا در مجموع يك موزه هنري است
اركان عمومي فضاهاي آموزشي
۲-۶-۱- انتخاب استقرار واحد آموزشي متناسب با نيازهاي آموزشي
توسعه نامنظم و بي رويه شهرها كه در چند دهه اخير با توسعه اتفاقي واحدهاي آموزشي همراه بوده است بطوري كه در بسياري از مناطق مدارسي وجود دارند كه بيش از مقدار ظرفيت از آن استفاده گرديده است در حالي كه در بعضي از نقاط كلاسها به حد ظرفيت خود نرسيده است.
در نتيجه ساخت و ساز فضاهاي آموزشي همراه با معيارهاي شهرسازي نبوده و صرفا در اثر نياز مقطعي شكل گرفته است.
۲-۶-۲- مكانيابي فضاهاي آموزشي
كاربريهاي سازگار و ناسازگار
كاربري مسكوني و كاربري آموزشي: محيط يك واحد آموزشي مي‌بايست واجد تمامي نيازهاي يك فضاي مسكوني باشد. پس همجواري واحدهاي آموزشي با كاربري مسكوني به خصوص ضروري مي‌باشد.
كاربري آموزشي و كاربري فرهنگي: كاربري فرهنگي شامل مدارس، مساجد، ‌تكايا، كتابخانه، ‌مركز فرهنگي تربيتي، موزه و گالري، ‌نمايشگاه و… مي‌باشد.
چنانكه از عملكرد آنها انتظار مي‌رود، ‌نزديكي نسبتا زيادي با كاربري آموزشي دارند و اين دو كاربري مي‌توانند به عنوان دو كاربري سازگار در كنار هم و جوار يكديگر استقرار يابند.
كاربري آموزشي و كاربري بهداشتي: هر چند كه كاربري بهداشتي مثل كاربري آموزشي نيازمند به فضايي آرام به دور از هر گونه آلودگيهاي صوتي و هوا است، ‌از طرفي دسترسي سريع به واحدهاي درماني براي واحدهاي آموزشي ضروري است. ليكن اين كاربري يكي از منابع شيوع آلودگيهاي ميكروبي، ‌شيميايي و حتي راديواكتيويته است و در اين صورت اين دوكاربري ناسازگار شناخته شده، ‌از همجواري آنها بايد احتراز كرد.
كاربري آموزشي و فضاي سبز:‌ در كليه تحقيقاتي كه در زمينه فضاهاي آموزشي صورت گرفته، ‌تاكيد بر ارتباط فضاهاي سبز مي‌باشد. هر چند فضاي سبز ويژگيهاي خود را دارا مي‌باشد و با سيستم تقسيم بندي منطقه مسكوني، ‌محله ها يا واحد همسايگي ارتباط دارد. ليكن همجواري آنها با فضاي آموزشي مي‌تواند از نظر سالم سازي، ‌جلوگيري از آلودگي و انتقال آ“‌به واحد آموزشي و ايجاد چشم انداز و آرامش خط بصري كه دانش آموزان با تماشاي آن فضا كسب مي‌نمايند و در بهبود شرايط فراگيري بسيار موثر باشد.
كاربري آموزشي و شبكه ارتباطي حمل و نقل: شبكه حمل و نقل منبع اصلي آلودگي صوتي و هوايي به شمار مي‌رود.
لوله‌هاي اصلي گاز و نفت، ‌دامداريها، مرغداريها و باغ خانه ها نبايد همجوار كاربري آموزشي قرار گيرند. ومكان آتش نشاني، مراكز پليسي، كاربري فرهنگي (سينما و تئاتر)‌وجود دارد كه بايد در فاصله‌هاي معين از واحدهاي آموزشي جهت امداد رساني و استفاده از فضاهاي فرهنگي قرار گيرند
– شرايط محيطياوضاع طبيعي زمين:
بايد از احداث مدارس راهنمايي در زمينهايي با بيش از ۸% احتراز گردد.
جهت يابي:
جهت و موقعيت ساختمان آموزشي بايد طوري انتخاب شود كه تابش آفتاب و تهويه براي فضاها از جمله كلاسها در تمام فصول به نحو احسن انجام شود و از احداث ساختمان در مسير بادهاي شديد و مزاحم خودداري شود.
شعاع دسترسي:
شعاع دسترسي به چند عامل بستگي دارد:‌تراكم جمعيت، اندازه مدرسه و مقطع تحصيلي از آن جمله اند.
دسترسي :
دسترسي پياده:
دسترسي‌هاي مناسب پياده به واحدهاي آموزشي با توجه به جمعيت زياد دانش آموزان در هنگام خروج از مدرسه در طراحي فضاهاي ترافيكي در مناطق شهري ميتواند نقش مهمي داشته باشد. عدم ارتباط مستقيم و ورود و خروج به خيابانهاي اصلي، ‌چهارراهها و ميدانها از طريق ايجاد فضاي باز در قسمت ورودي و خروجي مدارس، انتخاب عرض مناسب
پياده روي دسترسي سواره به ترتيبي كه در شرايط عادي هيچ دانش آموزي در خروج مجبور به استفاده از دسترسي سواره به جاي پياده نباشد، وجود يك مسير پياده منتهي به واحد آموزشي به صورتي كه در مواقع ضروري بر روي وسايل نقليه مورد نياز باز شود و همچنين دور بودن مسير آمد و شد دانش آموزان از موارد خطر آفرين يا كليه محلهايي كه متناسب با سن دانش آموزان نيست، ‌از موارد ديگر دسترسي پياده هستند.
دسترسي سواره:
الف) ارتباط با شبكه ترافيكي: مدارس براي انجام فعاليتهاي آموزشي نيازمند تجهيزاتي هستند كه دستيابي به آنها مستلزم داشتن سواره مي‌باشد مانند اورژانس، آتش نشاني.
ب)‌عدم ارتباط با شبكه ترافيكي: سلامت دانش آموزان ايجاب مي‌نمايد كه از شبكه دسترسي پر ترافيك اجتناب نمايند.
نور:
نور يكي از اصول مهم در طراحي فضاها و تامين آسايش بيشتر مي‌باشد. معيارهاي عمده در طراحي روشنايي داخل يك فضا عبارت است از ميزان شدت روشنايي و مقدار انعكاس سطوح.
مقدار انعكاس سطوح:
ميزان انعكاس مواد مختلف به جنس و رنگ و كيفيت سطح آنها بستگي دارد. اين عوامل به خصوص رنگ در فضاهاي آموزشي داراي اهميت خاص مي‌باشد. حاصل رنگ در فضاهاي آموزشي از چند نظر داراي اهميت است:
۱-دانش آموزان از نظر رواني عكس العمل نشان مي‌دهند، ‌مثل هيجان، ‌آرامش، ‌خستگي
۲-مقدار روشنايي داخلي فضا قابل كنترل مي‌گردد و ناراحتيهاي ناشي از خيرگي نور را كاهش مي‌دهد.
۳- اختلاف درخشندگي سطح مطالعه نبايد بيش از سه برابر ميز، ‌حوزه آن و تخته كلاس باشد.
۴-پرهيز از استفاده از سطوح براق به علت انعكاس منابع نوري و خيرگي چشم. استفاده از نور طبيعي خورشيد در درجه اول اهميت قرار دارد.
نور مصنوعي:
از آنجا كه در فضاهاي آموزشي اغلب تركيبي از نور طبيعي و مصنوعي استفاده مي‌شود بهتر است از چراغهاي فلورسنت با توزيع نوري نيمه مستقيم (با صفحات مشبك)‌يا يكنواخت يا مختلف استفاده نمود و در اين صورت بهتر است كه رديف چراغها عمود بر تخته تدريس و رديف نيمكتها در نظرگرفته شود همچنين پيش بيني روشنايي موضعي براي تخته تدريس الزامي به نظر مي‌رسد.
صوت:
اصوات نامطلوب در فضاي آموزشي سه دسته اند:
الف- سرو صداي ناشي از ترافيك هوايي و زميني
ب- سر و صداي ناشي از كارگاههاي صنعتي- مراكز تجاري
ج – سر و صداي بازي بچه ها در فضاي باز و ساير كلاسها
منابع توليد كننده صوتي در صورتي كه ميزان ارتعاشات آنها از ۸۰ دسيبل بيشتر نباشد، مي‌توانند به عنوان كاربريهاي همجوار با كاربري آموزشي به كار روند.
شرايط اقليمي:
آب و هوا:
شرايط مناسب آب و هوا متاثر از وضعيت اقليمي يعني حرارت، رطوبت و سرعت حركت هوا خواهد بود.[۲]
باد:
محيط آموزشگاه از نظر همجواري با ساير ساختمانها و عوامل جغرافيايي بايد به گونه‌‌اي باشد، كه امكان حركت و نتيجتا تهويه هوا وجود داشته باشد، ‌نحوه استقرار آن به نحوي باشد كه اثرات بادهاي مزاحم كاهش يافته و برخورداري از بادهاي مناسب افزايش يابد. به طوري كه حداكثر استفاده از جريان هواي مناسب براي تهويه طبيعي كلاس بوجود آيد.
در صورتي كه محيط آموزشگاه در معرض وزش بادهاي شديدي قرار داشته باشد بايد امكان ايجاد فضاي سبز توسط درختان و بوته ها براي مقابله با آن فراهم باشد. با توجه به جهت عمومي وزش باد در منطقه، احداث واحد آموزشي نبايد در مسير انتشار دود و بوهاي زننده كارخانجات، ‌كانالهاي روباز، عبور فاضلاب، محل زباله داني و… قرار گيرد.
تابش آفتاب:
به طور كلي جهت ساختمان مدارس بايد به گونه‌‌اي باشد كه حداكثر تابش آفتاب در كلاسها هنگام زمستان و جلوگيري از نفوذ تابش مزاحم در تابستان فراهم آيد. بر اين اساس ميزان نور گيري هر نقطه با توجه به زوايه تابش و جهت تابش مشخص مي‌گردد. همچنين بايد دقت داشت عوامل شهري و جغرافيايي نبايد در روشتايي محيط نقصان يا خللي وارد نمايد. بايد دقت داشت كه حداقل در قسمتي كه ساختمان مدرسه احداث مي‌گردد نبايد سايه عوامل فوق وجود داشته باشد. هر چند بهتر است در نواحي سردسير اصولا از سايه در محيط آموزشگاه پرهيز نمود و بالعكس در نواحي گرمسير وجود سايه در فضاهاي باز نيز مطلوب مي‌باشد.
ايمني:
زلزله:
هر چه اشكال ساختمان منظم تر و توزيع جرمها و سختيهاي آن در سطح افق (نقشه)‌و در ارتفاع متفاوتر باشد، ‌مقاومت احتمالي آن در برابر زلزله افزايش خواهد يافت.
يك قاعده كلي براي مقاوم سازي ساختمانها با پيكره‌هاي پيچيده تجزيه آنها به اشكال ساده با تعبيه درزهاي در آنهاست.
آتش سوزي:
براي مقابله با آتش سوزي در مدارس بايد به نكات زير توجه كرد:
– در كليه فضاها به طرف بيرون در جهت فرار باز باشد
-در تمام فضاها حداكثر ۳۰ متر از راه پله يا خروجي ساختمان فاصله داشته باشد و در صورتي كه اين در، ‌در قسمت بن بست راهرو واقع باشد، ‌اين فاصله به ۱۸ متر تقليل مي‌يابد.
-در طبقات براي هر راه پله يك در اضطراري ضد آتش نصب گردد.
فضاهايي كه امكان خطر آتش سوزي در آنها بيشتر از ساير فضاها مي‌باشد، ‌مثل آزمايشگاهها، ‌آبدارخانه ها و بعضي كارگاهها از ساير فضاها جدا گردد. اين جدايي توسط ديوارها و درهايي با مقاومت زياد و يا از طريق واسطه قرار دادن فضاهاي ديگر، ‌مثل سرويسهاي بهداشتي يا راهروها صورت مي‌گيرد.
-موتور خانه در ساختمان جداگانه پيش بيني گردد و منابع سوخت در بيرون ساختمان و در صورت امكان زير خاك كار گذاشته شوند.
-كپسول آتش نشاني در فضاهايي با خطر آتش سوزي زياد پيش بيني شود. همچنين شيرهاي آتش در طبقات تعبيه گردد.
-در مدارس سه طبقه و بيشتر بهتر است بيش از دو راه پله تعبيه شود.
در طبقه همكف ساختمان، ‌پنجره ها بايد طوري باشند كه امكان فرار از آنها ميسر باشد.
نكات كلي براي ايمني در مدارس
-نرده‌هاي حياط طوري انتخاب شوند كه امكان بالا رفتن يا خريدن اجناس از ميان آنها براي كودكان ميسر نباشد.
-از بكار گيري مصالح صاف و صيقلي در كف پرهيز شود.
-از بكار گيري درهاي شيشه‌‌اي پرهيزگردد، ‌مگر شيشه‌هاي ايمني.
-پنجره ها بايد به داخل باز شوند تا به سادگي قابل تميز كردن باشند.
-اتاق كمكهاي اوليه در نزديكي دفتر مدرسه و يا اطاق مربي بهداشت پيش بيني شود.
-كليدهاي برق بايد روي ديوار خارجي توالت ها نصب شود. در توالتها بهتر است به طرف بيرون باز شوند.
-مبلمان مدارس بايد عاري از هر گونه ترك خوردگي و يا لبه‌هاي تيز فلزي باشد.
تاثير عوامل فيزيكي – معماري در عملكرد قرارگاههاي تربيتي
عملكرد قرارگاههاي رفتاري مانند كلاسهاي درس و يا آموزشگاهها از عوامل معماري از يكسو و شرايط فيزيكي از سوي ديگر تاثير مي‌پذيرد.
تاثير (ساخت)‌يا (معماري)‌در عملكرد قرارگاههاي تربيتي
آزموند ۱۹۷۵ (سازه)‌فضاها را تعيين كننده عملكرد آنها و وظيفه معمار را تعريف مي‌كند. وي فضاها را از نظر تاثيري كه روي رفتار مي‌گذارند، بر دو نوع (گرد هم آورنده)‌و (پراكنده كننده)‌تفكيك مي‌كند.
فضاهاي (گردهم آورنده) براي قرارگاههاي آموزشي و پرورشي نيز مناسبتر مي‌باشد، زير امكان تمرين كار گروهي و مشاركت بيشتري را در اختيار دانش آموزان قرار مي‌دهد، فضاهاي پراكنده كننده (مانند دالان‌هاي باريك) براي زندان مناسبتر است.
تاثير عوامل (فيزيكي) در عملكرد قرارگاههاي تربيتي
تحقيقات نشان ميدهند، تراكم زياد جمعيت به عنوان عامل فيزيكي، رفتارهاي تهاجمي را افزايش ميدهد و در صورت استمرار، موجب بروز واكنش‌هاي بيمار گونه مي‌شود. تراكم زياد در انسان احساس ازدحام بر مي‌انگيزد. احساس ازدحام هنگامي به انسان دست مي‌دهد كه علاوه بر عوامل ديگر، ‌تراكم جمعيت مخل آسايش شده، موانعي در مقابل جريان طبيعي فعاليت‌ها ايجاد كند.
خصوصيات فيزيكي مدرسه
خصوصيت اصلي محيط‌هاي فيزيكي، عناصر متغيري مانند نور، رنگ، سختي و نرمي سطوح است. بيشتر تجارب اصولي به مزاياي يك محيط آموزشي نرم تر تاكيد دارند. بعضي تحقيقات نشان مي‌دهد كه دانش آموزان كلاس با پنجره را ترجيح مي‌دهند. در صورتي كه معلمان احساس مي‌كنند كه اتاق‌هاي بدون پنجره انعطاف پذيرتر مي‌باشند. آنها در يافتند كه دخترها نسبت به پسرها، سازماندهي پيچيده اشكال، ‌رنگ و عناصر محيطي را ترجيح مي‌دهند.
تراكم دانش آموزان:
تحقيقات نشان مي‌دهند، ‌تراكم زياد جمعيت به عنوان عامل فيزيكي، رفتارهاي تهاجمي را افزايش مي‌دهد و در صورت استمرار، موجب بروز واكنش‌هاي بيمار گونه و نابهنجاري مي‌شود. تراكم فيزيكي نيز در انسان حساس ازدحام بر مي‌انگيزد. نظر به اينكه دانش آموزان واقعيت فيزيكي رشته، فضا اشغال مي‌كنند. تراكم جمعيت كلاسها را بوسيله محاسبه نسبت تعداد دانش آموز به اندازه سطح كلاس مشخص مي‌كنند. احساس ازدحام از ميزان تراكم تاثير پذيرد ولي پديده‌‌اي است ذهني و ازعوامل روانشناختي از يكسو و محيطي- فرهنگي از سوي ديگر متاثر مي‌شود.
آستانه تحريك پذيري افراد از نظر احساس ازدحام تحت تاثير تجارت پيشين آنان قرار مي‌گيرد. به عنوان مثال معلميني كه به تدريس در كلاسهاي پرجمعيت عادت كرده اند، ‌در يك كلاس سي نفره احساس ازدحام نيم كنند ولي اگر به كلاسهاي كوچك و كم جمعيت عادت كرده باشند، در همان كلاس سي نفره احساس ازدحام مي‌كنند.
نوع فعاليتي كه قرار است در فضاي واحد انجام شود نيزعاملي پس موثر در بروز احساس ازدحام مي‌باشد. به عنوان مثال هر گاه در يك كلاس پرجمعيت (با تراكم بالا)‌دانش آموزان با رفتار انفعالي، فقط به سخنان معلم گوش كنند، ازدحام محسوب نمي شود. مگر اينكه موضوع درس (كاردستي) باشد. و يا يك روش تدريس ويژه دانش آموزان را به فعاليت و تحرك بيشتر وادار نمايد. به طور خلاصه احساس ازدحام هنگامي به انسان دست ميدهد كه علاوه بر عوامل ديگر، ‌تراكم جمعيت مخل آسايش شده، موانعي در مقابل حريانهاي طبيعي فعاليتها ايجاد كند.
رنگ فضاها
رنگ به عنوان عنصر تفكيك ناپذير معماري تاثير فراواني بر روحيه و رفتار كاربران فضاها و ساختمانها دارد و حالات رواني و عاطفي آنها را شديدا تحت تاثير قرار مي‌دهد.
انسان پديده‌هاي اطراف خويش را همراه با رنگ مشاهده مي‌كند و نسبت به آنها واكنش نشان مي‌دهد. رنگها هريك حاوي پيامي خاص به بينندگان مي‌باشند كه اين موضوع از قديم الايام مورد بررسي و تحقيق دانشمندان و روانشناسان بوده است. درمدارس، رنگ فضاها و تجهيزات آموزشي به دليل شرايط سني و روحي كودكان و نوجوانان از حساسيت بيشتري برخوردار است. زيرا اين امر مي‌تواند باعث شادابي و نشاط، آرامش رواني و تحرك و تلاش دانش آموزان شود و فرآيند يادگيري را افزايش دهد. همچنانكه مي‌تواند زمينه كسالت، ‌خمودگي، ‌بي تحركي، عصبانيت، اضطراب و افسردگي آنان را فراهم آورد.
براي رنگ آميزي ديوارهاي داخلي كلاسها، رنگهاي گرم و آرام مناسبند نظير كرم، بژ. تناسب اين رنگها ناشي از وجود رنگ زرد در آن است كه همواره مظهر روشنايي و علم بوده است. همچنين تراكم رنگ سفيد در داخل آن باعث تعادل فضا مي‌شود.
پيش فضاها، راهروها و راه پله ها به ويژه در سالهاي اوليه تحصيل، همواره مواجه با شور وشعف و هيجان دانش آموزان هستند. معمولا در زنگهاي استراحت يا موقع تعطيل مدرسه، دانش آ,وزان با هيجان زاد كلاسها را ترك مي‌كنند. همچنين پس از استراحت در زنگ تفريح از فضاهاي شاد و پرشيطنت حياط مدرسه به كلاس برمي گردند و اين فضاها حائل ميان حياط و كلاس هستند. بنابر اين اگر رنگ اين فضاها، رنگهاي سرد و آرام باشند، در كنترل هيجانات روحي تاثير به سزايي دارند و علاوه بر آرامش محيط، از تصادفات احتمالي دانش آموزان مي‌كاهند.
رنگ آميزي درهاي ورودي كلاسها و دفتر مدارس بايد هميشه تيره تر از زمينه رنگي ديوارهاي راهرو باشد. اين تيرگي توجه واحترام دانش آموزان را برمي انگيزد و در عين حال هشداري است كه تفاوت ميان فضاي كلاس درس و حياط را به او گوشزد مي‌كند.
در سالنها، فضاهاي ورزشي و اماكن صرف غذا بايد از هماهنگي رنگهاي گرم استفاده شود. در سرويسهاي بهداشتي به لحاظ ويژگي محيط آموزشي و فقدان استانداردهاي بهداشتي در عموم اين فضاها، استفاده از رنگ سفيد مناسبتر است. وجود اين رنگ و لطمه پذيري آن در اثر كمترين آلودگي، حداقل هشداري است كه مسئولين نظافت فضاي آموزشي را مجبور به كنترل و نظافت مستمر خواهد كرد.
در آزمايشگاهها، سطوح ديوارها، رنگهاي گرم و روشن دارد، اما سطح ميزهاي آزمايشگاهها حتي المقدور سفيد است. سفيد بودن ميز در صورت آلودگي سطح ميز به مواد شيميايي رنگي، ‌اسيدها و بازها، ‌دانش آموز و مربي را به طور موثرتري خبر خواهد كرد. در اتاق بهداشت بايد از رنگهاي سرد و روشن استفاده كرد. در اين نوع هماهنگي يك رنگ سرد (مثلا سبز يا آبي)‌به عنوان رنگ اصلي انتخاب مي‌شود و ساير رنگهاي سرد با ارزشهاي مختلف در كنار آن به كار برده مي‌شود. اين نوع هماهنگي محيط را ساكت و آرام جلوه خواهد داد
سازماندهي و ساختار كلاس
دانش آموزان و معلمين در كلاسهاي جديد كه از تركيب مناسب مشاركت دانش آموزان و حفاظت معلم تشكيل شده است، ‌راضي ترند.
در بحث سازماندهي و ساختار كلاس يك معلم مي‌تواند به طرف مختلف كلاس را سازماندهي كند. به عنوان مثال او مي‌تواند دانش آموزان را در تصميم گيري دخالت دهد. مي‌تواند كلاس را به گروههاي كوچك تقسيم كند، ‌مي تواند باعث گردد تا دانش آموزان به يكديگر كمك كنند و يا مي‌تواند فعاليتهاي كلاس را به شيوه سنتي انجام دهد.
تزئينات كلاس
اگر چه نمونه‌هاي تزئينات كلاس قطعي نمي باشد ولي همه مي‌دانند كه اين موضوع تا حدي داراي اهميت است. تجارب ديگر نشان ميدهند كه چگونه بخشي از فضاهاي گرم و دعوت كننده هستند، در حالي كه بخشي ديگر سرد و بي روح مي‌باشند.
بسياري از دانش آموزن به ديدن كارهايشان بر ديوار علاقه دارند و اين موضوعات مي‌تواند به عنوان يك مشوق مورد استفاده قرار گيرد. همچنين مي‌توان از موضوعات، ‌اشكال و تصاوير مرتبط با درسها براي تزئينات كلاسها استفاده كرد كه اين مطلب هم به جذاب تر كردن فضا و هم به تفهيم بهتر موضوعات درسي كمك مي‌كند.
انواع چيدمان در كلاس
۱-رديفي و ستوني: اين سنتي ترين وضعيت مي‌باشد. در حقيقت تا زماني پيش و شايد امروزه در بعضي مدارس، نيمكتها به شكلي به زمين متصل بودند. اين قرار گيري براي زماني مناسب است كه معلم مي‌خواهد دقت ها به چيزي متمركز شود.
۲- فرم دايره‌‌اي شكل: نرم‌هاي دايره‌‌اي شكل براي مباحث كلاسي و تكليف كلاسي مناسب هستند. البته اين نوع سازماندهي مشكلي كه دارد اين است كه تعدادي از دانش آموزان به ناچار يا پشت معلم يا نيمرخ او روبرو مي‌شوند و نمي توانند ارتباط بصري مناسبي با او داشته باشند.
۳- گروهي: نشستن گروهي در گروههاي ۴ تا ۶ نفري براي مباحثه گروهي و يادگيري مشاركتي و تكاليف گروهي كوچك مناسب مي‌باشد. براي نظارت بر تمام فعاليتها در چيدمان گروهي، معلم بايد قادر باشد كه ببيند در مراكز فعاليتي هر گروه چه اتفاقي مي‌افتد. بنابر اين موانع بايد كم باشد و گروهها نبايد دور از ديد باشند.]كم اثر ترين سازماندهي و مرتبط ترين آن با رفتار نامناسب هنگام مباحثه، ‌نيمكت‌هاي رديفي است. به نظر مي‌رسد كه نيمكت‌هاي رديفي بيشتر از گروهي يا دايره‌‌اي با كناره گيري دانش آموزان ارتباط دارد. بعلاوه سازماندهي دايره‌‌اي بيشتر از رديفي و گروهي با رفتار مناسب و نظريات خارج از موضوع در ارتباط است
مدارس فضاي باز
عموما مدارس فضاي باز به تمامي باز نيستند و به هر حال نيازمند به فضاي خاص ممانند توالت، حمام، ‌… مي‌باشند. بنابر اين در مدارس فضاي باز، فضاي بسته نيز وجود دارد كه براي خدمت كردن به مقاصد فردي يا شخصي تعيين شده اند. بسياري از فضاها به دليل وابستگي به سيستمها و تاسيسات ساختماني معني مي‌باشند. بعضي ديگر نيز به دليل نياز به خلوت بودن يا جاي دادن فعاليتهاي پر سر و صدا و يا هنري مانند كارگاههاي موسيقي يا آزمايشگاه فيزيك و شميي معين هستند.
بخش وسيعتري از طراحي، مربوط به فضاي داخلي است. وسايل و تجهيزات، رنگ. شكل، ‌گياهان، كارهاي هنري و ديگر موارد مي‌تواند براي حفظ و بالا بردن كيفيت در طراحي كه فضاي باز فاقد آن است، ‌مورد استفاده قرا رگيرد. مدارس فضاي باز متعهد به پويا بودن فضاي آموزش و اجتناب ناپذيري تغييرات مي‌باشند. برنامه آموزشي چه به شكل سنتي و چه به شكل جديد آماده تغيير است. هنگامي كه اين برنامه تغيير مي‌كند، ‌مدرسه نيز بدون هيچ مشكلي تغيير مي‌كند. يك گروه از دسته بندي‌هاي فضايي، فضاهاي مياني مي‌باشد. بعضي از دانش آموزان مي‌خواهند اين فضاها باز باشند و بعضي احساس مي‌كنند كه بايد به طور دائم تقسيم بندي شده باشند. بعضي اوقات آنها از فضاهاي باز در داخل يك فضاي معين ساخته شده اند.
مطالعات تكميلي مربوط به دوره راهنمايي تحصيلي
مدارس راهنمايي:
معيارهاي ظرفيت:
ميزان تراكم دانش آموز در كلاس با توجه به شاخصهاي نيروي انساني مصوب هيات دولت و ظرفيتهاي تعيين شده توسط وزارت آموزش و پرورش طبق جدول زير تعيين مي‌شود. همچنين ظرفيت واحد آموزشي با توجه به نسبت جمعيت، در مناطق شهري مضاربي از يك دوره كامل [۱] و حداقل ۲ دوره و حداكثر ۸ دوره كامل در نظر گرفته مي‌شود.
منظور از يك دوره كامل، ۳ گروه كامل اول، دوم، سوم مي‌باشد
فضاهاي مورد نياز به دو دسته تقسيم مي‌شوند:
۱-فضهاي بسته يا سرپوشيده
۲- فضاهاي باز
فضاهاي بسته يا سرپوشيده
اين فضاها شامل ۵ گروه زير مي‌باشند:
۱- گروه ۱: فضاهاي آموزشي (تحصيلي)
-كلاس عمومي (نظري)
-اتاق علوم (كلاس و آزمايشگاه)
-كارگاه حرفه و فن (براي پسران) – كارگاه خانه داري، خياطي (براي دختران)
– گارگاه هنر
– كارگاه سمعي و بصري
۲- گروه ۲: فضاهاي پرورشي
-كتابخانه
– اتاق فعاليتهاي پرورشي
– اتاق مشاور تربيتي و تحصيلي
-اتاق مربي ورزش و رختكن دانش آموزان
– اتاق بهداشت و كمكهاي اوليه
-نماز خانه
-سالن چند منظوره : ( اجتماعات- سخنراني- امتحانات- نمايش و فيلم)
۳- گروه ۳: فضاهاي اداري
-دفتر مدير
-دفتر معاون يا معاونان
-اتاق كاركنان امور دفتري و تكثير
-انبار بخش اداري
-اتاق استراحت دبيران
-اتاق كار دبيران و ملاقات با اولياي دانش آموزان
۴- گروه ۴: فضاهاي پشتيباني يا خدماتي
-توالت و دستشويي كاركنان
-تولات و دستشويي دانش آموزان
-آبخوري دانش آموزان
-انبار وسايل نظافت و شستشو
-انبار وسايل، تجهيزات و لوازم مستعمل
-بوفه
-آبدارخانه
-موتورخانه
توجه: در مدارس به منظور مراقبت از مدرسه، فضايي حدود ۴۰ متر مربع (خالص) براي اقامت خانواده سرايدار در نظر گرفته مي‌شود
۵- گروه ۵: فضاهاي گردش
-ورودي
-راهرو طبقات
-راه پله‌هاي ارتباطي
– سطوح زير ساخت (ديوارها و ستونها)
۶- گروه ۶: فضاهاي ارتباطي
-راهروها
-پله ها
۷- گروه ۷: فضاهاي باز
-فضاهاي بازي و ورزش
– فضاي صف جمع
-فضاي سبز
-فضاي توقف وسائل نقليه
-فضاي تلف شده و غير مفيد
معرفي كلاسهاي آموزشي مقطع راهنمايي
كلاس آموزشي
ساختار و سازماندهي كلاس
انواع كلاسها
انواع كلاسها عبارتند از:
۱-كلاس آموزش دروس نظري: فضايي است كه به عنوان كلاس درس شناخته شده باشد و در اين فضا دروسي كه تفهيم آنها از طريق خواندن و نوشتن و تكرار مطالب توسط معلم و دانش آموز و كلا تجربه ذهني انجام مي‌گيرد، ‌تدريس مي‌شود.
از نظر فضا هويت آن به صورت كلاسهاي معمولي با رديفهاي مشخص ميز و صندولي و يا ميز و نيمكت و تخته سياه روبروي دانش آموزان و در كنار آن جايگاه معلم مي‌باشد.
۲-كلاس آموزش دروس تجربي:‌در اين فضا يعني آموزش دروس تجربي، ‌اصل بر مشاهده عيني تجربياتي است كه توسط معلم و خود دانش آموز انجام مي‌شود. معلم در اين فضا اختيار دارد به كمك دانش آموزان شكل و فرم كلاس را متناسب با نوع فعاليت در ارتباط با آموزش هر مورد درسي انتخاب نمايد و در هر صورت لزوم برخورد و تبادل فكري بين دانش آموزان را فراهم آورد. در چنين فضايي ميز و صندلي ها طبيعتا داراي قابليت جابجايي و تكثير و آرايش فضا متناسب با صورتهاي مختلف انجام مي‌شود. سرانة فضا به ازاء هر دانش آموز نسبت به نوع متناسب با صورتهاي مختلف انجام مي‌شود. سرانة فضا به ازاء هر دانش آموز نسبت به نوع فضاي نظري اندكي بيشتر خواهد شد. بايد در نظر داشت كه اين سيستم در آموزش پاره‌‌اي از دروس تاثير به سزايي خواهد داشت.
آیین کار ایمنی درهای مدارس
۱ـ درهای فضاهای آموزشی باید طوری نصب شوند که جهت بازشوی آنها به طرف خارج باشد.
۲ـ در فضای پلکان‌ها حداقل به اندازه یک پاگرد محل نصب در باید تا اولین پله فاصله داشته باشد.
( حداقل به اندازه پاگرد )
۳ـ در سالن‌ها بهتر است در خروجی وسط دیوار نصب شود .
۴ـ در راهروها محل اتصال در باید عقب‌تر از محل عبور باشد تا مانع عبور و مرور نگردد.
۵ـ در فضای پلکان جهت بازشوی در به سمت دیوار باشد نه پله ، به صورتی که مانع عبور و مرور نشده و از عرض پاگرد کاسته نشود .
۶ـ درها نباید در محلی نصب شوند که در حالت باز مانع و یا مزاحم باشند.
۷ـ در مدارس باید حتی المقدور از کاربرد درهای شیشه‌ای اجتناب شود و در صورت استفاده از این نوع درها در فضای غیر آموزشی باید با نصب علائم روی آن با مشخص نمودن حاشیه در شیشه‌ای از طریق نصب نوارهایی در پیرامون شیشه با آگاهی دادن به افراد از بروز حوادث جلوگیری شود .
۸ـ اگر در فضاهای غیر آموزشی مدرسه از درهای بادبزنی که در دو جهت قابل بازشدن هستند ، استفاده شود باید قسمتی از آن دارای شیشه باشد تا افرادی که در دو طرف آن در رفت و آمد هستند یکدیگر را رویت و از برخورد جلوگیری شود .
ارتفاع شیشه خور از کف برای کودکان ۷۵ سانتیمتر و برای بزرگسالان ۷۵/۱ متر می‌باشد.
۹ـ در مدارس نباید از درهای بادبزنی دو لنگه مخصوصاً نوع سنگین آن استفاده شود .
۱۰ـ برای جلوگیری از گیر کردن لبه آستین و یا بند کیف به دستگیره در، دستگیره باید خم شده باشد و یا فاصله آن از سطح از ۳ میلیمتر بیشتر نباشد.
۱۱ـ فاصله دستگیره تا لبه در نباید کمتر از ۵/۷ میلیمتر باشد .
۱۲ـ درهای قاب فولادی مورد استفاده برای محلهایی که بیش از ۱۰۰ نفر متصرف دارد باید فقط دارای یک قفل باشد .
۱۳ـ درهای کشویی فقط برای فضاهایی مجاز است که متصرفین آن کمتر از ۵۰ نفر باشد و نیروی بازکردن این نوع درها نباید بیش از ۶۷ نیوتن ( ۷/۶ کیلوگرم ) باشد .
۱۴ـ در رختکن مدارس شبانه‌روزی باید به گونه‌ای باشد که برای کودکان از سمت داخل به راحتی قابل بازشدن باشد .
۱۵ـ هر اطاق یا فضایی که ظرفیت متصرفین آن بیش از ۵۰ نفر بوده و یا مساحت آن بیش از ۹۳ متر مربع باشد بایستی حداقل دارای دو در خروجی جداگانه باشد که عملاً مجاور یکدیگر قرار می‌گیرند.
۱۶ـ عرض مفید بازشوی درها نباید کمتر از ۸۱ سانتیمتر باشد. اگر از درهای دو لنگه استفاده شده است عرض مفید بازشوی یک لنگه از آنها نباید کمتر از ۸۱ سانتیمتر باشد .
۱۷ـ عرض مفید درهای تک لنگه‌ای در معابر خروجی نبایستی بیش از ۱۲۲ سانتیمتر باشد .
۱۸ـ سطح کف دو طرف در باید در یک سطح باشد و این یکسانی سطوح باید حداقل به اندازه عرض لنگه بزرگتر در ادامه داشته باشد .
۱۹ـ هنگام چرخش در به سمت مسیر خروجی باید اجازه دهد که حتی المقدور ۲/۱ عرض خروجی مورد نیاز راهرو یا کریدور باز و بدون مانع باشد . وقتی در کاملاً باز می‌شود برآمدگی و جلو آمدگی در نباید بیش از ۱۸ سانتیمتر از عرض راهرو یا کریدور را مسدود نماید.
۲۰ـ درهای دوار نباید برای فضاهایی که بیش از ۵۰ نفر بوده تعبیه گردد.
£ آیین کار ایمنی پنجره‌های مدارس[۱]
۱ـ طرح و ابعاد پنجره نباید طوری باشد که شیشه خور آن دارای سطح بزرگی باشد .
۲ـ بر حسب طرح در بعضی موارد می‌توان با رعایت مسائل ایمنی در جلوی پنجره‌ها بالکن و یا تراس کم عرض در نظر گرفت .
۳ـ جهت جلوگیری از سقوط کودکان در طبقات بالاتر می‌توان از حفاظ استفاده نمود.
۴ـ هر نوع کلاس یا فضای آموزشی با مساحت بیش از ۲۳ متر مربع بایستی حداقل دارای یک پنجره جهت خروج اضطراری یا تهویه باشد .
۵ـ پنجره‌ها بایستی از داخل و بدون استفاده از وسایل و ابزار قابل بازشدن باشد و حداقل ابعاد بازشوی پنجره بایستی به ترتیب ( ۵۰ سانتیمتر عرض و ۶۰ سانتیمتر ارتفاع ) بوده و سطح بازشوی آن از ۵۳/۰ متر مربع کمتر نباشد.
۶ـ ارتفاع لبه پایین بازشوی پنجره از کف تمام شده نباید بیش از ۱۱۲ سانتیمتر باشد .
۷ـ فاصله قفل یا وسیله بازکردن پنجره از کف تمام شده نباید بیش از ۱۳۷ سانتیمتر باشد .
۸ـ در صورتیکه کلاس یا فضای آموزشی دارای یک در باشد که مستقیماً به یک فضای باز ارتباط دارد می‌توان از تعبیه پنجره برای آن صرفنظر نمود.
۹ـ محل نصب پنجره‌ نباید طوری باشد که در موقع بازشدن ایجاد برخورد مزاحمت نماید.
۱۰ـ پنجره‌هایی که در انتهای راهروها و کریدور و پاگرد پلکان‌ها نصب می‌گردند باید از کف دارای ارتفاع ۸۰ سانتیمتر باشد و در غیر اینصورت تا این ارتفاع ( ۸۰ سانتیمتر ) دارای نرده چوبی و یا فلزی مناسب باشند .
آیین کار ایمنی کریدورها و راهروهای مدارس [۲]…

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
بعد از خرید: از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .

افزودن به سبد خرید
0