قیمت محصول :     13500 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

نور طبیعی در ساختمان های قدیمی

بازدیدها: 0

این فایل در قالب پاورپوینت PowerPoint در ۲۷ اسلاید تهیه و تظیم و در آن به نور طبیعی در ساختمان های قدیمی پرداخته است.

معماری بازی هنرمندانه دقیق و خیره کننده ی مجموعه ای از اجسام ساخته شده در زیر نور است.
لوکور بوزیه
تاریخچه ذکر شده در مورد بهره گیری از نور طبیعی در معماری جهان :
از جمله سرزمین هایی که در گذشته نور در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده مصر باستان بوده است.بنا به موقعیت سرزمین مصر شدت نور و در نتیجه تضاد میان سایه و روشن بسیار زیاد می باشد.فرم های صریح و هندسی که در معماری این سرزمین استفاده می شده با گوشه های تیز و دقیق در زیر نور خورشید اثری خاص داشته ،گویای این اهمیت می باشد.
به دلیل وجود نور و تابیدن نور به اشیاء سایه و روشن ایجاد می شود و این سایه روشنها هستند که فرم ها را در مقابل دیدگان ما عرضه میدارند.مکعب ،مخروط،کره،استوانه و هرم اولین فرم هایی هستند که نور آن ها را به ما عرضه می کند.تصاویر ناب،ملموس و صریح هستند.

برای مصریان وجود ذات خداوند برای بشر غیرقابل دسترس و نامرئی بوده است،پس به ناچار بایستی در تاریکی باشد. راه سیدن به این خداوند که بایستی از روشنایی به تاریکی ختم شود با کمک چنین پدیده های نوری کمی واضع تر میشده.
ژان لویی دوکانیوال روشنایی مجسمه های معبد خفرع را به این ترتیب توصیف می کند : نور از پنجره های کوچک بین دیوار و سقف به داخل و به تک تک مجسمه ها می تابد و بوسیله ی سنگ های کف که مرمرسفید صیقلی بودندبه ترتیبی منعکس می شد که نوری کاملا محو و فاقد جهت، فضا را روشن می کرد و ستون ها و دیوارها که از گرانیت سرخ بودند در تاریکی باقی می ماندند.
نور در معماری سنتی ایران :
عنصر نور در معماری سنتی ایران از دو جهت مورد مطالعه قرار می گیرند : گروه اول : کنترل کننده های نور
گروه دوم : نورگیرها
گروه اول یعنی کنترل کننده های نور مانند انواع سایبان ها نقش تنظیم نور وارد شده به داخل بنا را به عهده دارند و خود به دو دسته تقسیم می شوند:
دسته ی اول آن هایی که جزو بنا هستند مانند رواق
دسته ی دوم آن هایی که به بنا افزوده شده و گاهی حالت تزئینی دارند مثل پرده
عناصری که بعنوان نورگیرها مطرح می شوند نام های مختلفی دارند ولی همه نورگیر هستند از جمله :روزن،شباک و … در مقابل عناصری مانند رواق،پرده،تابش نبد و…قرار دارند که نقش کنترل کننده های نور و تنظیم آن برای ورود به داخل بنا را به عهده دارند.

کنترل کننده های نور :
رواق : فضائی ست مشتمل بر سقف و ستون که حداقل در یک طرف مسدود باشد و انسان را از تماس با بارش و تابش نور آفتاب مصون می دارد و در مناطقی که شدت نور و حرارت خورشید زیاد باشد نور مناسب و ملایمی را به داخل عبور می دهد و در این صورت روشنائی از طریق غیر مستقیم یا با واسطه خواهیم داشت.

تابش بند : تابش بند یا تاووش بند یا آفتاب شکن تیغه هایی به عرض ۶ الی ۱۸ سانتی متر است که گاهی ارتفاعی تا حدود ۵ متر دارد و با کمک گچ ونی آن ها را می ساختند.معمولا در بالای در و پنجره کلافی می کشیدند که در واقع تابش نبد افقی بوده و اصطلاحا به آن سرسایه می گفتند و توسط آن ورود آفتاب به درون فضا را کنترل می کردند.

سایه بان ها : ایجاد سایه بر روی پنجره ها از تابش مستقیم آفتاب به سطح پنجره جلوگیری کرده و در نتیجه حرارت ایجاد شده ناشی از تابش آفتاب در فضای پشت آن به مقدار قابل ملاحضه ای کاهش می یابد.
سایه بان ها ممکن است اثرات گوناگونی از قبیل کنترل تابش مستقیم آفتاب به داخل، کنترل نور و تهویه ی طبیعی در ساختمان بستگی دارد.سایه بان ها به انواع ثابت،متحرک و همچنین سایه بانهای طبیعی مثل درختان تقسیم می شوند.

سرادق : سایه بنا برسرا که پرده ی آن بر خرپاهایی که بر بالای سرا نشانیده بودند کشیده می شد و بدین ترتیب مانع تابش خورشید به درون سرا می شد.

ساباط : کوچه ای سرپوشیده که هم در شهرهای گرمسیری و هم سردسیری به چشم می خورد.در شهرهای گرمسیری مجبور بودند کوچه را تنگ و دیوار را بلند بگیرند و برای ایجاد سایه ساباط میگذاشتند.

پرده : استفاده از پرده ای ضخیم برای جلوگیری و تنظیم نور خورشید برای ورود به ساختمان از دوره صفویه معمول بوده و همچنین در دوره ی قاجار نیز از آن استفاده می شده.این پرده ها معمولا از جنس کرباس و یا ابریشم بوده و به صورت یک لا و دولا استفاده می شدند و بطور معمول در جلو ایوان ها و پنجره ها و اُرسی ها نصب می شدند. بالا کشیدن این پرده ها توسط قرقره و نبوهایی بوده که بطور هماهنگ تمام قسمت های آن را یکنواخت جمع می کرده است،چون این پرده ها معمولا ضخیم و سنگین بوده و غیر از این نمیشده آنها را بالا کشید.

نورگیرها :
شباک : هوای متغیر ایران،آفتاب تند و روشن،باد و باران،طوفان و گردباد و عقاید خاص ملی و مذهبی ایجاب می کرده که ساختمان علاوه بر در و پنجره پرده یا شباکی برای حفاظت درون بنا داشته باشد. درون ساختمان با روزن ها و پنجره های چوبی یا گچی و پرده محفوظ می شده و بیرون آنرا با شبکه های سفالی یا کاشی می پوشاندند،این شبکه ها شدت نور را گرفته و نور ضعیف تری از لابه لای آن ایجاد می شد.انحراف پرتوهای نور در اثر برخورد با کنارهای منقوش شبکه سبب پخش نور شده و به یکنواختی و پخش روشنایی کمک میکرد. ضمناعلی رغم آنکه تمام فضای بیرون از داخل به راحتی قابل روئیت بود از بیرون هیچگونه دیدی در طول روز به داخل نداشت.

در و پنجره مشبک : پنجره معمولا برای دادن نور،جریان هوا و روئیت مناظر بیرون بدون برهم زدن خلوت اهل خانه است.در مناطقی که نور خورشید شدید است پنجره باید متناسب با شدت نور ساخته شود.پنجره ها ی مشبک تعادلی بین درز خارج و داخل ایجاد می کنند، تعادلی که وقتی از داخل نگاه کرده شود جلوی نور شدید آفتاب را می گیرد و مانع خسته شدن چشم می شود.
طرح هایی که در ساختن پنجره های مشبک به کار برده می شود اغلب به گونه ایست که نور داخل اتاق را تنظیم می کند.پنجره های مشبک نور شدید خارج را پخش کرده و آن را تعدیل می کنند و وقتی نور بیرون شدید نیست همه آنرا به داخل اتاق عبور می دهند. گاهی برای در و پنجره های مشبک شیشه نیز به کار برده می شود.در وپنجره و اوزن های مشبک چوبی،سفالین و گچی در زمستان با کاغذ روغن زده مسدود و در تابستان باز می شوند.

روزن : روزن و پنجره را نمی توان از هم تفکیک کرد. در واقع روزن را میتوان یک پنجره کوچک دانست که معمولا در بالای در و گاهی در دو سوی آن برای گرفتن روشنائی و تامین هوای آزاد برای فضاهای بسته به کار می رفته است،به عبارت دیگر روزن به سوراخ هایی اطلاق می گردید در کلاله و یا شانه طاق ها تعبیه می شده است.روزن ها گاهی با چوب و گاهی با گچ و سفال ساخته می شده و اغلب ثابت بوده است. در بناهایی که دارای بافت وکزی و درون گرا بودند و از سقف هشتی یا نقطه ای دیگر نور کافی برای هشتی تامین می شد،در بالای در ورودی روزن قرار می دادند.

جام خانه : در کلاله گنبدها و کلمبه های گرمابه ها و غلام خانه ی رباط ها و رسته ها و بازارها هنوز هم روزن هایی وجود دارد که با چند حلقه ی سفالین به صورت قبه یا کپه ی برجسته ای در امده اند.در این قسمت حلقه های سفالین را در کنار هم پیچده اند و در زمستان ها جام های گرد شیشه ای، مانند ترقرابه در میان حلقه ها کار می گذارندو تابستان ها یک یا کلیه آنها را بر می دارند،امروزه هم برای روشنائی سر پوشیده هایی که به مناسبت فصل باید گاهی سرد و گاهی گرم باشد،مناسب ترین وسیله است و برفراز بام گرمابه ها جای خود را حفظ کرده است.

ارسی : ارسی پنجره مشبکی ست که به جای گشتن روی پاشنه گرد،بالا می رود ودر محفظه ای که در نظر گرفته شده جای می گرد.ارسی معمولا در اشکوب کوشک ها و پیشخان و رواق ساختمان های سرد سیری دیده می شود.نقش شبکه ای ارسی معمولا مانند پنجره و روزن های چوبی است.

هورنو: به نورگیری بالای سقف گفته می شود. چون در نزدیکیهای تیزه گنبد امکان اجرا بصورت بقیه ی قسمت ها مسیر نیست لذا در نزدیکیهای تیزه،سوراخ را پر نمی کنند تا در بالای طاق کار نور رسانی را انجام دهد مثلا در پوشش بازارها اکثرا سوراخ هورنو باز است تا عمل روشائی و تهویه صورت بپذیرد.

روشندان : در بناهایی که استفاده از پنجره در دیوارها ممکن نبوده مثل بازارها و سایر بناهای عمومی،معماران در قسمت
<<خورشیدی کاربندی>> روزن هایی ایجاد کرده اند که عبور مناسب وتهویه را به بهترین وجه میسر می ساخته است و به آن روشندان می گویند.روشندان ها معمولا به شکل یک کلاه فرنگی بوده و عمود بر قسمت خورشیدی کاربندی ساخته می شوند و برخی از آن ها دارای شیشه بوده،بعضی از آن ها،زمینه ی چند ضلعی دارند مثل روشندان حوضخانه کاخ هشت بهشت اصفهان.

فریز و خوون در ساختمان: خوون یک نقش تزئینی است که با تکه های آجر تراشیده و موزائیک آنرا پدید آورده اند،آنگاه روی آنرا با خاک و سریشم رنگ هایی که در آب حل کرده اند به رنگ های گوناگون رنگرزی می کنند و در پیشانی ساختمان میانه ی ستون ها و <<فریزدر>>چیده می شود.برای ورود روشنائی و هوا به اتاق ها لوله های گلچین را سوراخ کرده و نقش هایی پدید اورده و آن لوله ها را در بالای درها و پنجره ها می نشایانند.

کاربندی و مقرنس : در فضاهایی که نور گیری و درنتیجه روشنائی فضا از طریق سقف انجام می شود،نور به طور مستقیم وارد فضا شده و فقط بخشی از آنرا روشن می نماید.کاربندی و مقرنس به غیراز زیبائی برای بهره گیری هر چه بیشتر از نور خورشید نیز استفاده می شود. به این ترتیب که موجب می شود در جهات مختلف از مسیر خود منحرف شده و
آنرا به صورتپخش شده به داخل راه می دهد، دراین صورت در داخل بنا روشنائی یکنواخت و غیر متمرکزی خواهیم داشت که حجم بیشتری را در بر می گیرد.

نقش هشتی در نور رسانی به بنا :
بعد از ورود به ساختمان به علت شدید بودن نور در بیرون می بایست نور شکسته شود تا داخل ساختمان حالت نامطلوبی از نظر وارد شونده نداشته باشدویکی ازعوامل مهم معماری در تقسیم و شکست شدت نور هشتی های ورودی هشدکه گرد و یا چند ضلعی ساخته می شدند. در بالای هشتی معمولا نورگیری وجود دارد که نور متمرکز ملایمی را در ساعات مختلف روز به داخل انتقال می دهد بکار برده می شود،این شیوه برای تنظیم و متعادل کردن نور و حرارت از ویژگی های معماری سنتی،به ویژه در حاشیه کویر است.
هر چند که نور خورشید همیشه برای ایجاد روشنائی طبیعی در یک ساختمان مورد نیاز است اما از آنجا که این نور سرانجام به حرارت تبدیل می شود باید میزان تابش نور مورد نیاز برای هر ساختمان با توجه به نوع ساختمان و شرایط اقلیمی آن تامین شود،چون اهمیت تابش آفتاب به نوع اقلیم منطقه و فصول مختلف سال بستگی دارد.در شرایط سرد حداکثر انرژی خورشیدی مورد نیاز بوده و ساختمان باید در جهتی قرار گیرد که بیش ترین تابش آفتاب را دریافت نماید،برعکس وقتی هوا گرم است جهت ساختمان باید به نحوی باشد که شدت آفتاب در دیوارهای آن به حداقل رسیده و نیز امکان نفوذ مستقیم اشعه ی خورشید وجود نداشته باشد.

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
بعد از خرید: از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .

افزودن به سبد خرید
0